erciyes'in güneyi

temmuz sonunda kazbek'e gitme planı yaptık. bu yüzden düzenli dağa gitmeye çalışıyorum. zirve'nin erciyes'e gideceğini duyunca antrenman için çok uygun olduğuna karar verip niyetine girdim.

gitmeden iki gün önce yani perşembe sabah gideceğim kesinleşti. perşembe öğlen burnum akmaya ve boğazım ağrımaya başladı. akşamında ise öksürük ve ateş başladı. gidip gitmeme konusuna cuma karar vereyim dedim, cuma uyandığımda durumum aynı idi. güçten düşmemiştim ama hastalıkta da bir gelişme yoktu. cuma akşamında hala kararsızdım ama partnerim hale'yi yalnız bırakmak istemediğimden ve plan bozmaktan nefret ettiğimden gitmeye karar verdim.

cumartesi öğlene doğru tekir yaylası'na varmıştık. erciyes'i güneyinden en son 2000 senesinde çıkmıştım. yeni yapılan birkaç çirkin yapı, yeni eklenen bir iki teleferik hattı ve 3 katlı, iki minareli dev bir cami dışında hiç değişmemişti. zirve dağcılık ekibi, teleferik ile yukarı çıkıp şeytan kulvarını kullanarak zirveye gitme planı yapıyordu. biz ise antrenman için geldiğimizden teleferik ile çıkmadık, tıpkı 2000 senesinde yapmış olduğum gibi teleferik hattını yürüyüp sırt hattının başına kamp atacak oradan da sırt hattını takip ederek zirveye ulaşacaktık. oldukça uzun ama son derece güvenli ve rahat bir tırmanış normalde ama aradan geçen 12 senede bende değişen çok şey var...

çantalarımızı sırtlandığımızda saat 12.00 idi. teleferik hattının birinci etabını (öksürerek de olsa) kolay yürüdüm. ne gecenin yorgunluğu, ne de hastalık çok etkilememişti, yalnızca hızım biraz kesilmişti. burada biraz mola verip ikinci etabı da yürüdük. 2740 metre olarak gösterilen yere ulaştığımızda hala durumum iyiydi. buradaki kamp yerinden asıl kamp atmayı düşündüğüm yer görünüyordu, en çok bir saatte oraya varacaktık. aldığımız alacağımız irtifa da 100 metre kadardı ama hayatımın en zor yürüyüşlerinden birisi oldu.

son bölümde o kadar zorlandım ki kamp yerine neredeyse sürünerek vardım. sürekli olarak 2700 metreye bu kadar kolay gelmişken 2800 metreye neden bu kadar zor ulaştığımı kendime sorup duruyordum (hala da anlayamıyorum).

kamp yeri olarak hazırlanmış yerler eriyen kar sularının altında kalmış, göle dönmüştü. ya kar üzerinde kamp atacak, ya da kendimize bir kamp yeri hazırlayacaktık. bu bir antrenman tırmanışı olduğundan kamp yeri hazırlamayı tercih ettik, sonraki 1,5 saat boyunca taş temizledik, taş taşıdık ve küçücük bir çadır yeri açabildik sonunda. bu kadar nefes nefese kalmış olmamıza ikimiz de çok hayret ediyorduk.

çadırı kurup girdiğimizde ikimiz de tükenmiştik. saat 18.00'di. yemek yiyecek mecalimiz kalmamıştı. hemen yarım saat uyuduk. sonra biraz atıştırdık, sıcak su yaptık ve yine uyuduk. gece kimi zaman konuşarak, kimi zaman uyuyarak, kimi zaman uykusuz geçti. 12 saat kadar yatar pozisyonda kaldık, sabah olduğunda anca dinlenmiştik ama kendimizi daha tam toparlayamamıştık. bu halde devam etmek, zirve yapmak ve araca yetişmek hayaldi. ama hava güzeldi, çadırın önünde nerede hata yaptığımızı konuşarak kahvaltı ettik. hala epey iştahsızdık ama zorla birşeyler atıştırdık.

ikimiz de teleferik hattının sonunda kamp atmış olsaydık, en azından zirveyi deneyecek gücümüzün kalmış olacağında hemfikirdik. oysa 2000 senesinde (yani 23 yaşındayken) bu planı ne kolay uyguladımdı...

kahvaltıdan sonra inişe geçtik. şeytan'dan giden zirve ekibini görebiliyorduk. zirve hırsım yoktur gerçi ve zirve yapmayı da hedeflememiştim ama zirveyi yapabileceğimden de çok emindim...

pazartesi günü doktora gittim. bana hemen iki gün rapor ve bir yığın ilaç yazdı. kendimi tamamen tüketmişim... iki gün neredeyse hiç yerimden kalkamadım, sonrasında bile işe sürünerek gittim. hafta sonu da dinlenmiş olmama karşın hala tam olarak gücümü toplayabilmiş değilim. oysa eskiden böyle miydi? dağa gittiğimde iyileşir dönerdim...

sütdonduran’dan erciyes

sabahın üçü, yataktayız:
- kışt, kışt...

- n'apıyosun sevgilim sabahın köründe?!

- şeytan kovalıyorum

- nasıl yani???

- şeytan dürtüyor da beni "hazır izin de almışken boşver tırmanmayı. üç gün yat, dinlen. ne gerek var şimdi kayseri'ye kadar gitmeye!" diye. onu kovmaya çalışıyorum.

- benimkisi de bana aynı şeyleri söylüyor, vallahi. benimkisini de kovsana.

- kalk hadi, kalk. onca para verdik uçak biletlerine, yanmasın.

sabah saat dört. arabayla havaalanına doğru yola çıktık (1). acaba kazma, krampon, bıçak... gibi delici ve kesici aletleri güvenlikten geçirebilecek miyiz? bunca ağır çantaları ek ücret ödemeden uçağa aldırabilecek miyiz? neyse ki büyük bir sorun çıkmadı. yalnızca dağ ayakkabılarımızdaki demirler yüzünden metal dedektöründen çorapla yürüdük. ekibimiz havaalanında yine bir araya geldi:

- kızılkaya'da çığı yedikten sonra ilk düşündüğüm "tüh be! neredeyse vadi tabanına kadar sürüklendim. şimdi yeniden nasıl çıkacağım bunca yolu?" olmuştu. ama aradan geçen zamanda tehlikenin büyüklüğünü daha iyi anladım.

- evet, ben de şimdi çığ yemekten daha çok korkar oldum...

havaalanı aktarma otobüsüyle uçağa bindik(2). kırk dakikalık bir uçuştan sonra kayseri'ye indik(3). önce dolmuşla havaalanından şehir merkezine gittik(4). kahvaltı niyetine birer çorba içip yirmi dakikada bir geçen hacılar otobüslerinden birisine atladık(5). kısa bir yolculuğun sonunda da hacılar'a vardık. hacılar dağcılık kulübü bizi odasına davet etti, çay ikram etti. son hazırlıklarımızı burada tamamlayıp çantalarımızla birlikte belediyenin kamyonlarından birisinin kasasına doluştuk(6). kamyon yolun buzlandığı 2.300 metrelere kadar dolana dolana getirdi bizi. evden çıkalı yaklaşık yedi saat olmasına ve bu süreçte altı araç değiştirmiş olmamıza karşın hala önümüzde çok yolumuz vardı, neyse ki henüz öğlen saatleriydi:

- sütdonduran yaylası 2.700 metre yükseklikte. buradan yürüyüş hızınıza bağlı olarak dört ya da beş saat dağ evine ulaşabilirsiniz.

dedi ahmet. yanıtım gecikmedi:

- ekip üç saatte varır o halde dağ evine. ben de hava kararmadan önce ancak gelmiş olurum, sanırım. siz yemekleri hazırlayın bari... (gülüşmeler)

kızılkaya ekibimiz yedi kişiydi. bu sefer bir eksik beş fazla ile on bir kişiyiz. mimar sinan dağcılıktan genç arkadaşlar var yanımızda. 89 doğumlu filanlar. onlar bile reşit olmuş da üniversite öğrencisi olmuş. anlayacağınız biz dede olmuşuz da farkında değiliz.

gerçekten de onların yanında kendimi yaşlanmış hissettim. bir yandan gülüşüp şakalaşıyor, bolca fotoğraf çekiyor, öte yandan neredeyse koşarak tırmanıyorlardı. enerjilerini çocuklar gibi israf ediyor olmalarına karşın benden hızlı tırmanmaları karşısında yaşlandığımı anladım. ama bir dakika ya... kızılkaya'da ben ekibin en genciydim. yine ben en arkadan geliyordum. o halde sorun yaş değil. bitmişim ben...

ekibin en kötüsü oluşuma mazeret üretmeye çalışarak ve diğerlerine yetişme telaşı içinde dağ evine ulaştım. hacılar dağcılık kulübünün dağ evi neredeyse uludağ otelleri kadar güzel. "boydak holding"in katkılarıyla bu yıl inşa edilmiş. mutfak, tuvalet, lavabo, sedirler... ihtiyacımız olan herşey var. evin tam ortasında da kocaman bir şömine var. borular ve jeneratör donduğu için su ve elektriğimiz yok. ama önemli değil, dağ evi çadırda kalmaktan bin kat lüks...

ilk gün kalan saatleri ateş başında sohbet, yeme-içme ile geçirdik. sıcacıktı, çok güzeldi. gece üçte kalkıp tırmanışa gideceğimizden erkenden yattık.

dağ evinin yerleri parke olduğundan gece biri tuvalete kalkınca takırtıdan uyumak zor oldu. bunu saymazsak yol yorgunluğuyla deliksiz uyudum. uyandığım saatte hala tırmanışa katılmamak için bir mazeret bulamamıştım. önümde bulmak için bir saat vardı. ama herşey yolundaydı: yemekler ortak yapılıyordu, akşamdan bolca kar eritmiştik, bol suyumuz vardı. gece şömine biraz tütmüş, dumanı baş ağrısı yapmıştı. ama bunu da kullanamadım çünkü herkes aynı durumdaydı. hazırlandım.

dördü yirmi geçe herkes hazırdı. yürümeye başladık. havadan yana şansımız çok iyiydi. bilen bilir, erciyes'in dillere destan bir rüzgarı vardır. bu tırmanışta da rüzgar peşimizi bırakmadı. açıkta kalan yerleri donduruyordu. rüzgar dışında bir kış tırmanışı için sıcak bile sayılabilirdi.

gecenin karanlığında hızlı adımlarla tırmanışa geçtik. yapmamız gereken 3.600 metrelik bir sırt hattını geçmek, bir kaya kütlesinin altından dolaştıktan sonra bir tünelden geçip 3.917 metrelik zirveye ulaşmak. daha önce burayı yazın tırmanmıştık ve çadırımıza geri dönmemiz yaklaşık on iki saat kadar sürmüştü. rotanın bazı bölümleri dik ve tehlikeli ama her şeye hazırlıklıyız.

karların içinde saatler boyu öndekinin açtığı ayak izlerine basarak ilerledik. ama biz yaklaştıkça sırt uzaklaşıyor gibiydi. eğim arttıkça hızımız azaldı, benim ayaklarım ve ellerim üşümeye başladı. ama her geçen saat dağ evinin sıcaklığını üzerimden attım, uykum açıldı, kendimi daha iyi hissettim. bir de güneş doğsa artık beni kimse tutamaz diye düşünüyordum.

sırta çıkmamıza yaklaşık yarım saatlik yol kalmıştı:

- tabakalar üst üste birikmiş durumda. bizde tabakayı kestik. eğer biraz daha zorlarsak çığ düşecek. bulunduğumuz noktada tabaka inerse, kızılkaya'dakinden daha tehlikeli bir durum oluşacaktır.

- çığ hattının tam ortasındayız. bir çığ olursa hepimizi yutar.

- geri dönelim.

saat yediyi yirmi geçiyordu. güneş, aşmaya çalıştığımız sırtın hemen arkasındaydı. sırtı aşabilsek güneşe ulaşacağız ve belki zirveye de ulaşacağız.

- tırmanışı sürdürsek bile zirve dönüşü bu sırtlara güneş vurmuş olacak. yorgun argın buraya ulaştığımızda kesin çığ düşüreceğiz.

- evet, daha çok risk almaya gerek yok.

saat daha sabah dokuz buçuk. yeniden dağ evine döndük. herkesin neşesi yerinde. günü ateş başında sohbetle, ara ara uyuyarak, bol bol yemek yiyerek geçirdik. bu iki günlük etkinlikte bütün ömrüm boyunca oturduğum sürenin toplamından fazla oturdum sanıyorum ateşin başında. (ateşi sürekli yanık tutan arkadaşlara çok teşekkür ederim.) dağ evi halkının oyun kağıtlarıyla 'eşek' oynamaya başladığı saatlerde yavaştan uyku tulumuna süzüldüm ve onca gürültüye karşın bebekler gibi uyudum.

saat sabah yedi. dönüş gününde dışarıda çok şiddetli rüzgar vardı. hava kapalıydı. kar mı yağıyordu, yoksa rüzgar yerdeki karları mı savuruyordu bilmiyorum ama göz gözü görmüyordu. geldiğimiz yoldan hızla aşağı indik. kamyonun bizi beklediği yere vardığımızda hava değişmiş, şiddetli soğuk ve kar yerini güneşe bırakmıştı. kamyonun kasasına doluştuk ve hacılar'a geri döndük. herkes yemek yemek için sabırsızlanıyordu. bu yüzden hacılar'da oyalanmayıp kayseri'ye indik. güzel bir yemekten sonra hunat çarşısında çaylarımızı içtik. akşam hepimiz evlerimizdeydik.

bu etkinlikte çok önemli bir şeyi anladım: dağ evi dağcılığın gelişmesi için olmazsa olmaz. türkiye'de dağ evlerinin yaygınlaşması gerekiyor.