gürcistan – 5 / plato - zirve

çığ riski içeren patika

bütün öğleden sonra çadırın içinde dinlenmiş olmamıza karşın ikimizin de durumu pek iç açıcı değildi. nasıl olmasındı ki? meltem tüm dağcılık yaşantısının en yüksek çadır kampını yapıyordu. benim de 2000 senesinden beri bu yükseklikte kamp yapmışlığım yoktu. kampı yaptığımız yükseklik erciyes’in zirvesinden birkaç yüz metre daha yukarıdaydı. ikimizin de rahatsızlanması olağandı, ama daha iyi olacağımızı umuyordum.

gece meltem 02.20 civarlarında uyanmış. ağzının tadı çok kötü olduğundan yanımızda getirdiğimiz havuçlu cezeryeden biraz yemiş. üstüne biraz da su içmiş. lakin bunun üzerinden daha bir dakika bile geçmeden kusmaya başlamış. ben meltem’in öğürmesine uyandım. onun çadırın kapısından dışarı kustuğunu görünce benim de midem ciddi bir biçimde bulanmaya başladı. ama tüm o bulantıya karşın dayanmayı başardım ve on dakika içinde ikimiz de sakinleyip yine uyumaya devam ettik. en azından biraz olsun uyuyabiliyorduk.

akşamdan kalkış saatini 04.00 – 04.30 olarak belirlemiştik. böylece 05.00 – 05.30 gibi yola düşmeyi umuyorduk. kesin bir saat belirlememiş olmamızın bir nedeni gecenin zor geçeceğini biliyor olmamızdı. diğer nedeni ise aşağıdan gelen grupların kaçta çadırımızın yanına ulaşacağını kestiremiyor olmamızdı. aklım sıra aşağıdan gelen gruplar yanımızdan geçerken yola çıkmak suretiyle zirveye kadar kaybolmadan gitmemizi sağlayacaktım. kampımızdaki diğer çadırlar da bu planı beğendi.

meltem boyuna çıkmak üzere

sabah 04.30’da tüm kamp uyandı. meltem de uyandı ama durumu oldukça kötüydü. uyanır uyanmaz öğürmeye başladı. onun öğürmesi ve boş mide ile kusmaya çalışması benim de kendimi daha kötü hissetmeme neden oluyordu. buna karşın meltem’le birlikte tırmandığımız onca yıl, bana meltem’in kusarak aklimatize olduğunu öğretmişti. sabah çok erken saatlerde yürümeye başladığımız birçok tırmanışta meltem kusmuştur. ama başka birisinin kesin geri döneceği böyle bir durum içerisinde bile meltem tırmanışa devam etmekte bir an bile tereddüt etmemiştir. yine böyle olacağına emindim. lakin ben de öğürmeye başlayınca kendi aramızda konuştuk ve kendimizi biraz daha iyi hissedinceye kadar beklemeye karar verdik.

zirve kütlesi

saat 05.15 sıralarında dağ evinden zirveye hareket etmiş ilk ekipler yanımızdan geçmeye başladı. bundan yaklaşık 15 dakika sonra da kampımızdaki diğer iki çadırdakiler tırmanışa başladı. onların tırmanışa başladığı saatlerde meltem kalktı ve “beklemek yararsız, daha iyi olmayacağız. bari zirveyi deneyelim, olmazsa çadırı toplar, aşağı ineriz” dedi. güneş karşıdan doğmak üzereydi. yanımızdaki tüm suyu tırmanış çantalarımıza koyduk ve birer salatalık yiyip saat 06.15’te zirveye doğru yola düştük. diğer çadırlardaki dağcılar 45 dakikadır yoldalardı ve daha ancak karşımızdaki karla kaplı bayırı tırmanmışlardı. arkamızdan da başka ekipler geliyordu.

gökyüzü açıktı, tek bir bulut bile yoktu. hava tırmanış için çok elverişliydi. çadırdan çıkarken kramponlarımızı bağlamış, emniyet kemerlerini takmıştık. çünkü tırmanışın bundan sonraki bölümlerinde göreceli olarak daha dik yerlerden geçecektik. kar gece boyunca iyice sertleşmişti. önümüzden giden dağcıların oluşturmuş olduğu kar patikasından yükseldik. henüz ipe girmeyi gerektirecek belirgin bir tehlike yoktu, bu yüzden ipimizi çantada taşıyarak tırmanmayı sürdürdük. ancak bizim dışımızdaki bütün ekiplerin ipe girdiğinin de farkındaydık.

saat 10.45 - zirvedeyiz

kampımızın karşısındaki bayırı çıktığımız zaman asıl platoyu gördük. gerçekten gözden kaçacak gibi değilmiş. bizim takip ettiğimiz patika platonun içinden gitmiyor, zirve tarafında bulunan yamacı keserek yükseliyordu. çığ konusundaki bilgilerim bana, yaklaşık 25-30 derece eğimli bu yamacın yüksek çığ tehlikesi içerdiğini söylüyordu ve bu durum beni oldukça endişelendiriyordu. üstüne üstlük de dağcı patikası kar tabakalarını kesmişti. buna karşın sert karın tutunacağını ummak zorundaydık, zira patikayı bırakıp risksiz diye platonun içinden gitmemiz imkansızdı. daha alçak bir irtifada olsak hızlı ilerleyerek riski azaltmaya çalışırdık, ancak bunu yapmamız da mümkün olmuyordu. hatta bu bölümdeki en yavaş ekip bizdik. hem yavaş ilerliyor, hem de sık sık durup dinleniyorduk.

zirveden boyuna inmiş dağcılar

tırmanışa başladığımız kiliseden platoda kamp attığımız noktaya kadar hemen hemen her bir saatlik yürüyüşte yaklaşık olarak 300 metre kadar yükselmiştik. bu hızı koruyabilsek bile saatimdeki altimetreye göre bulunduğumuz yerden zirveye en az beş saatlik yolumuz olmalıydı ve bu hesaplama beni bugün zirve yapma konusunda umutsuzluğa sürüklüyordu.

neredeyse iki gündür hiçbir şey yememiş bir halde, dura kalka, zirveye doğru umutsuzca adımlar atarken zirveyi yapmış, geri dönen ilk ekip yanımıza geldi ve selamlaştık. zirveden gelen bu ikili, bizimle aynı yere kamp atan, sempatik çek ekibinin arkadaşlarıymış. zirveye ne kadarlık yolumuz kaldığını sorduk, “en çok iki saatte varırsınız” yanıtını verdiler. bu süre bana inandırıcı gelmemişti, saatimdeki altimetreden yüksekliği gösterdim ve kendimizi kötü hissettiğimiz için yavaş tırmandığımızdan bahisle kesin daha uzun süreceğini söyledim. bize saatin yüksekliği yanlış gösterdiğini ve birazdan zirve kütlesini göreceğimizi söylediler. meltem’le birbirimize inanamaz gözlerle baktık, söyledikleri doğruysa bugün zirve yapabilirdik.

platodaki kampa dönüş

çekler’le vedalaştıktan sonra yaptığım hesaplamaları kafamda evirip çevirmeye başladım. dağ evinden yola çıkan ekipler zirveyi yaklaşık 8 ilâ 10 saat arasında bir sürede yapıyorlardı. okuduğumuz tüm raporlar bu yöndeydi (çekler ise yaklaşık altı buçuk saatte zirve yaptıklarını söylüyorlardı). biz önceki gün yaklaşık 4 saat yürümüş ve kamp atmıştık. o halde kamptan zirveye kadar daha 4 ilâ 6 saatlik bir yolumuz olmalıydı. platodan çıkmaya başlayan ekipler de yaklaşık 4 saatte zirve yaptıklarını söylemişlerdi ama biz platoda değil yaklaşık bir saatlik yürüyüş mesafesi kadar aşağısında kamp atmıştık. bir de kendimizi kötü hissettiğimizden yavaş tırmanıyorduk yani yaklaşık 5 ilâ 6 saatlik bir sürede kamptan zirveye varmalıydık. buna karşılık bize verilen bilgiye göre, yavaş tırmanıyor olmamıza karşın kamptan zirveye en çok 4 saatte ulaşmış olacaktık. ya düşündüğümüzden daha iyi tırmanıyorduk, ya da bir hesaplama hatası yapıyorduk?!

öyle ya da böyle çekler’den aldığımız bilgi ikimizin de moralini ve motivasyonunu çok yükseltmişti. hatta çok abartmış olmayayım ama güler yüzlü ve sıcak kanlı çek ekibi ile karşılaşmamız zirve gününün dönüm noktası oldu diyebilirim. bu noktadan sonra kendimizi bulduk. hızımız arttı, molalarımız azaldı. diğer ekipler yine de bizden hızlı tırmanıyor, yanımızdan geçip gidiyorlardı. ama biz de tempomuzu onları gözden kaybetmeyeceğimiz bir seviyeye yükseltmiştik.

...ve en sonunda adım adım yükselerek zirve kütlesinin alt tarafındaki boyuna ulaştık. çekler’in tahmini tutmuş; buraya ulaşmamız kamptan yaklaşık 4 saat, onlarla karşılaşmamızdan sonra da yaklaşık 1 saat 45 dakika kadar sürmüştü. artık zirveyi yapabileceğimizi biliyorduk. burada yaklaşık 15 dakika kadar dinlendikten sonra çantalarımızı bırakıp bu tırmanışta ilk defa ipe girdik. önde ben, arkada meltem zigzaglar çizerek, tüm tırmanışın en dik bölümünü adımlamaya başladık. her adımımı çok dikkatli atıyordum çünkü bu dik etapta kayarsam meltem’i de birlikte sürükleyeceğimi çok iyi biliyordum. yine de altımızda kayaların olduğu yerleri hariç tutarsak, dik olmasına karşın burası bile göreceli olarak güvenli idi. zira hava iyice ısınmış olmasına karşın kar çok yumuşamamıştı. koşullar tırmanış için çok elverişliydi.

yavaş yavaş, büyük bir dikkatle son metreleri de tırmandık ve saat 10.45’te biz de zirveye ulaşmayı başardık. günün zirve yapan son ekibi olmuştuk. diğer ekipler inişe geçmişlerdi bile.

zirveye ulaştığımızda içimde, yarım kalmış önemli bir işimi tamamlamışım gibi bir his vardı. üstüne üstlük bu tırmanışı baştan sona kendim planlamış, tırmanışın teknik sorumluluğunu ve rehberliğini de kendim yapmıştım. aylar süren hazırlıkların, harcanmış onca emek ve paranın boşa gitmemiş olmasına çok seviniyordum. balayımızda yapmayı düşlediğimiz bir şeyi sonradan da olsa tamamlamış olmak çok iyi hissettirmişti.

başarımızı 3 – 5 dakika karların üzerinde yatarak kutladık. zaten ayağa kalkacak halim de kalmamıştı. meltem bile benden daha iyi durumdaydı. zar zor birkaç fotoğraf aldım, kısa bir video çektim. zirve defterini arayacak kadar bile gücüm ve hevesim kalmamıştı. tek düşündüğüm zirve kütlesinden salimen inmekti. çünkü iniş de kolay olmayacaktı.

2006 senesinin temmuz ayında erciyes kuzey klasikten iniş yaparken dikkatsizlik yüzünden bayır aşağı yaklaşık 200 metre kadar kaymış; bildiğim tüm kazma tekniklerini kullanmama karşın karın yumuşak olması yüzünden durmayı başaramamıştım. kazma ile durma tekniklerine güvenimin kaybolmasına neden olan bu düşüşü ciddi yaralar almadan atlatmış olmama karşın iniş sırasında çok dikkatli olmam gerektiğine dair önemli bir ders çıkarmıştım. işte bu ders bana burada yardımcı olacaktı. düşmemeliydim. büyük bir dikkatle, adım adım ve geniş zigzaglar çizerek, ip birliğinde inişe geçtik. zirvenin altındaki boyunda dağ evindeki oda arkadaşlarımız georg ile mike bizim tehlikeli bölümü geçmemizi bekliyorlardı. raporlar inişte emniyet almak gerekebileceğini söylüyor olmasına karşın biz sabit emniyet almadan, özenle izler açarak, adım adım indik. bununla birlikte kayaların üzerinde bırakılmış perlon ve sikkeler de görmedik değil.

sonunda çantalarımıza ulaştık ve ipten çıkıp ipi çantaya kaldırdık. yine bir 10 dakika kadar dinlenip inişe geçtik. georg ve mike dahil tüm ekipler artık gözden kaybolmuştu.

müthiş bir sıcak altında yavaş yavaş indik. güneş çanak biçimdeki platonun her tarafından yansıyor ve bizi yakıyordu. iyice kremlenmiş olmamıza karşın kavruluyorduk. önceki gün güneş gözlüğü takmamış dağcıların kar körü olduklarına tanık olmuştuk. aynı şeyin bize olması durumumuzu çok zorlaştırırdı. zaten neredeyse iki gündür salatalık hariç birşey yemediğimizden iyice güçten düşmüştük. kar da artık iyice yumuşamıştı ve kramponların altında toplanıyordu.

bunları düşüne düşüne, yavaş bir tempo ile yaklaşık iki saatte yeniden çadırımıza ulaştık. kampta tek bizim çadırımız kalmıştı. hava aşağılarda bozmuştu ve stepansminda tarafından ciddi miktarda bulut yavaş yavaş yukarı doğru geliyordu. karın yumuşamış olması ve batonları da tırmanış için yanımıza almış olmamız nedeniyle çadırımız neredeyse tamamen sökülmüştü. neyse ki henüz rüzgar yoktu, bu sayede çadırımız içindeki malzemelerle birlikte uçup gitmemişti. bayırı indikten sonraki son metrelerde kara bacak boyu bata çıka epey yoruldum ve son metreleri neredeyse sürünerek geçtim. tüm yorgunluğuna karşın meltem, son bir gayretle benden 10 dakika önce çadıra varıp dinlenmeye çekildi. ben de varır varmaz aynısını yaptım. çadıra vardığımda saat 12.45 olmuştu ve çadırın içinde öğlen sıcağı vardı.

meltem zirvede

platoda kamp atmış olmanın belki de en iyi yanı, zirve dönüşü dağ evine kadar inmek zorunda olmamamızdı. istersek bir gece daha burada kalıp dinlenebilir ve ertesi gün dağ evine inebilirdik. çadıra vardığımızda bu konuyu konuştuk, benim kampı toplayıp aşağı inecek gücüm yoktu. dinlenmeye karar verdik ve öğlen sıcağı nedeniyle çadırın kapısını sonuna kadar açıp üç saat kadar bölük pörçük uyuduk. açıkta kaldığı için güneşten yanmış yerlerimiz sızım sızım sızlıyordu ve gerilmeye başlamıştı.

kendimi biraz olsun toparlayınca çadırı sabitlemek için dışarı çıktım. hava tamamen kapamıştı ve sağda solda şimşekler çakıyordu. çadırın bütün kazıkları atmıştı. o anda çadırı toplamak, sabitlemekten daha kolay göründü gözüme. fırtınalı bir havada, aç bir biçimde, bir gece daha rüzgara son derece açık bu platoda kalmak istemiyordum. meltem, zaten çadıra ilk geldiğimiz andan beri aşağıya inmeyi istiyordu. bu koşullar altında çadırı ve çantalarımızı toplayıp saat 16.45’te aşağı, dağ evine doğru inmeye başladık.

benim zirvedeki halim

zirveye giderken kayalara yakın bir yolu izleyen patika dönüşte çatlaklar arasından güvenli bir hattı takip ediyordu. aksi olsa öğlen güneşiyle gevşemiş olan kayalar ciddi risk oluştururdu. buna karşılık biz görece şanslıydık. çünkü hava tamamen kapalıydı ve serindi. taşlar yine düşüyordu ama büyük bir risk oluşturmuyorlardı. inişte krampon takmadık ve ipe de girmedik, bu yüzden iki katı dikkatle hareket ediyor, yorulunca mola veriyorduk.

sonunda tehlikeli yerleri geçip önce haçlara sonra da saat 19.30 sıralarında dağ evine ulaştık. zirveden dönen sloven bir dağcının ranzasının üst katına yerleşip mutfağa geçtik. yeniden dağ evine kadar inmiş olmanın iştahımı yerine getireceğini ummuştum ama pek öyle olmadı. birer tane daha salatalık yiyip bolca sıvı aldıktan sonra sızıp kaldık.


zirve videosu:

iniş sırasında kaya düşen yerlerde çekilmiş bir video:

gürcistan – 4 / bethlemi hut - plato

bethlemi hut

tırmanışı planlarken epey kararsız kaldım. sürekli plan yapıyor, değiştiriyor, farklı seçenekler üzerinde çalışıyor ve onları da değiştiriyordum. emin olduğum tek şey birinci denemede zirveye ulaşamazsak bir gün dinlenip bir kez daha denemek istediğimdi.

tur şirketlerinin standart programı iki günde dağ evine ulaş, bir gün aklimatizasyon için ortsveri zirvesine çık, sonra da dağ evinden zirveyi dene biçiminde. ama biz bu programı 2007 senesinde denemiştik ve aynı hatayı yinelemek için bir neden göremiyordum. bu sefer daha hızlı ve daha hazırlıklıydık. bu yüzden ‘bir günde dağ evine ulaş, ikinci gün aklimatizasyon, üçüncü gün zirveyi dene, olmazsa bir gün dinlen yine dene’ biçiminde kafamızda bir plan yapmıştık ve tırmanışa ayırdığımız süre bunu yapmaya müsaitti.

kara haç

2007 senesinde dağda bizim dışımızda tek bir ekip vardı: estonyalılar. onlar zirve öncesi platoda kamp atmış ve bize kıyasla zirveye çok daha yakın bir noktaya kadar ulaşmışlardı. buna karşın onlar da aşırı rüzgar yüzünden zirve yapamamıştı. (2007 eylül’ünde öyle bir rüzgar vardı ki ayakta durmakta bile çok zorlanıyorduk. hiç rüzgar esmezken aniden çok şiddetli esiyor ve aniden yine kesiliyordu. tırmanışı bırakıp aşağı erken inmemizde beni bile iki kere yere yıkmayı başaran rüzgarın etkisi büyüktü.) yine de estonyalılar bize göre çok daha başarılı idiler ve bunu da platoya kamp atmış olmalarına bağlıyordum.

gelmeden önce ilk zirve denemesini dağ evinden yapıp ikinci denemeyi platoda kamp atarak yaparız diyorduk. ama dağ evinde tanıştığımız ve bizim dağ evine çıktığımız gün platoya kadar aklimatizasyon ve keşif tırmanışı yapmış olan iki fransız kardeşin anlattıkları bize bu kararımızı değiştirtti. akşam yemeği sırasında fransız kardeşler ile oda arkadaşımız, dağ rehberi georg’un rota hakkında anlattıkları tırmanışa gece karanlığında başlamama kararı almamıza neden oldu.

işte tırmanışın en tehlikeli bölümü

ekipler dağ evinden gece 02.00 gibi çıkıyor ve ekibin hızına bağlı olarak üç ilâ beş saat arasında bir sürede platoya ulaşıyorlardı. dağ evinden çıkan ekipler platoya ulaştıklarında gün ancak ışımaya başlıyor oluyordu. 2007 denememizden, karanlıkta geçilecek yerlerin ne kadar tehlikeli olduğunu biliyor ve buraları karanlıkta geçmeyi hiç mi hiç istemiyorduk. gelirken gösterdiğimiz göz doldurucu performans da bizi, ilk denemeyi platodan yapma konusunda cesaretlendirdi.

sabah 06.35’te kalktığımızda ben iyi bir uyku uyumuş, biraz olsun dinlenmiştim. gerçi dün akşamki keyif ve neşemden eser kalmamıştı ama kötü de sayılmazdım. meltem ise hiç de iyi bir gece geçirememişti. yatmadan önce birer aspirin almış olmamıza karşın her ikimizde de yüksekliğin etkileri görülmeye başlamıştı. buna karşın planı değiştirmedik. tırmanışın devamında ihtiyaç duymayacağımız malzemeleri dağ evinde bıraktık. toplanma işlerini halledip kahvaltımızı ettikten sonra 08.45 gibi dağ evinden kamp yükümüzle ayrıldık.

dağ evine çıkışı bir emler tırmanışı gibi hayal etmiştik. bugün ise ağrı’da 4200 kampına çıkıyormuşuz gibi olacaktı. aradaki tek fark ağrı’ya göre çok daha kuzeyde olan bu dağda bir yaz tırmanışı için epey bir kar ve buz görecek olmamızdı.

09.30 sularında beyaz haça ve bundan 15 dakika sonra da siyah haça ulaştık. bu bölümü 2007 tırmanışında iki kez geçmiştik. ama bu sefer bariz bir biçimde yol daha belirgindi. her yanda taş babalar vardı, kaybolmak neredeyse imkansızdı. 2007 tırmanışında bize rota konusunda yardımcı olan dağ evi bekçisi levani siyah haçtan sonra buzula girmemizi ve buzulun ortasından, çatlaklara dikkat ederek platoya kadar ilerlememizi söylemişti. okuduğumuz raporlar da bunu teyid ediyordu. oysa şu anda patikalar ve işaretler bizi dağa doğru götürüyordu. fransız kardeşler tırmanışın platoya kadar olan bölümünün en tehlikeli yerinin burası olduğunu söylemişti. burasını hızlı geçebilmek için siyah haçın orada beş dakika kadar dinlendik.

siyah haçtan sonraki bölümde iki büyük tehlike var: birincisi dağdan düşen taşlar. bize, saat 09.00’dan itibaren burada çok ciddi taş düşmeleri yaşandığı söylenmişti ve bizim saatimiz de 10.00’a yaklaşıyordu. rehberli turlar burayı olabildiğince erken, karanlıkta geçiyorlarmış. böylece rehberler kayalara iyice yaklaşıp müşterilerini ikinci büyük tehlike olan buzul çatlaklarından koruyorlarmış. ancak gündüz gözüyle tırmanmayı tercih etmiş olan bizler, şimdi hem taş düşmeleriyle, hem de buzul çatlaklarıyla uğraşmak zorundaydık. taşların çok risk oluşturduğu yerlerde buzul çatlaklarına, buzul çatlaklarının geçit vermediği yerlerde kayalara yaklaşarak, ama çoğunlukla gece geçenlerin izlerini takip ederek tırmanmayı sürdürdük. bir noktada bu güvenli çizgi tamamen ortadan kalktı. hem ciddi buzul çatlaklarının, hem de ciddi taş düşmesi riskinin olduğu, dar bir yere geldik. neyse ki burayı da sorunsuzca geçtik ve bugünün en tehlikeli 20 dakikası da geride kalmış oldu.

3 mevsimlik çadırımız

buradan sonra düşen taşları uzaktan, güvenli bir mesafeden seyrederek ve çok bariz bir patikayı takip ederek tırmanmayı sürdürdük. ancak molaların sayısı artmaya, süreleri uzamaya başladı. çünkü irtifa artık 4000 metreye yaklaşmıştı ve kamp yüküyle artık hızlı ilerleyemiyorduk.

bariz çatlak tehlikesine karşın ipe girmedik ve krampon da takmadık. mümkün olduğu kadar hızlı gitmek istiyorduk ve ipin yaratacağı tartışma ve sürtüşmelere de hiç ihtiyacımız yoktu. bununla birlikte çatlak riski olan yerlerde iki katı dikkatle hareket ediyor ve adımlarımızı atmadan önce mutlaka bir iki baton darbesi ile üstü kapalı çatlak olup olmadığına bakıyorduk. neyse ki ilerleyen saate karşın kar oldukça sertti ve bize güvenli ve hızlı hareket etme olanağı sağlıyordu. bu dakikadan sonra tek endişemiz platoyu bulup bulamayacağımızdı.

dağ evindeyken yukarıda birden çok plato olduğu söylenmişti. kimisi iki diyordu, kimisi üç. ama herkes birden çok plato olduğu konusunda hemfikirdi. bizim ise tek derdimiz bunlardan herhangi birisine ulaşmaktı. kaç tane olduğu önemsizdi, güvenle kamp kurabileceğimiz ilk yere konuşlanacaktık. tırmanışa başlamamızın üzerinden dört saat geçtiğinde düz bir alana ulaştık. karşımızda uzunca bir bayır vardı. yukarıdan zirve yapmış (ya da yapamamış) bir sürü ekip geliyordu. hepsi ile ayrı ayrı selamlaşıp tebrik ediyorduk. platoyu sorduğumuzda yukarısını işaret ediyorlardı. ancak biz çok yorulmuştuk ve bulunduğumuz yer de kamp kurmak için çok uygundu. zaten de ayağımızın altındaki kar artık iyice yumuşamaya başlamış ve devam etmek için elverişsiz bir hale gelmişti. daha fazla zorlayıp kendimizi tüketmek istemediğimizden 12.45 sularında kampı kurmaya başladık.

ne yazık ki kış koşullarında yapılacak bu kamp için çok hazırlıklı olduğumuz söylenemezdi. küreğimiz olmadığından çadırımızı zeminin üzerinde biraz gezinerek olduğu kadarıyla kurduk. kar kazığımız olmadığından yerine batonları ve kazmaları kullandık. onlar bile yumuşak karda zor tuttu. olduğu kadar sabitleyip kendimizi çadırın içine atıp dinlenmeye çekildik. aslında birşeyler yememiz ve içmemiz gerektiğini biliyorduk ancak ikimizin de iştahı hiç yoktu. zar zor biraz birşeyler içip yattık. uyumuyorduk ama gözlerimizi de açamıyorduk. kendimizi tüketmemiştik ama kıpırdama isteğimiz de hiç kalmamıştı.

biz bu şekilde dinlenirken yanımıza iki çadır daha geldi: gürültücü gürcü dağcılar ile çek cumhuriyeti'nden sempatik bir çift. çekler önce burasının plato olup olmadığını sordu. onlara olmadığını ve ilerisinin plato olduğunu söyledik. onlar da bayırı tırmanmaya başladılar. aslında bayırı sonuna kadar da tırmanmışlardı ancak geri dönüp kampı bizim yanımıza atmaya karar verdiler (ertesi gün bunun gerekçesini görerek anlayacaktık). 

dağ evine yükselirken kapalı ama yağışsız, beni endişelendiren ama tırmanış için güzel sayılabilecek bir hava vardı. bugün ise aşağıda, stepansminda üzerinde kaynaşan bulutlar beni çok endişelendirmişti ama biz tamamen açık ve güneşli bir havada yürüdük. akşamın ilerleyen saatlerinde rüzgar şiddetlendi. fırtınaya çevirmesinden ve bu düzlükte rüzgarın çadırımızı dövmesinden endişelendiğimiz için akşam saatlerinde çadırımızın ön tarafına gürcülerin küreği ile derme çatma bir kar duvarı yaptık. pek de işe yaramayan duvarımızı tamamlayınca yine dinlenmeye çekildik. ne yazık ki hiçbir şey yiyemiyorduk. boğazımızdan zorla geçirdiğimiz şeyler midemizde bize eziyet ediyordu. bu kadar hızlı yükselince bunun olağan olduğunu bildiğimiz için bolca sıvı alıp yattık. umudumuz sabaha kendimizi toparlamış olarak uyanmaktı.

gürcistan - 1 / hazırlıklar

meltem’le 2012 yazında yeniden kazbek’i denemeye karar verdiğimizde daha 2011 bitmemişti. gerçi kazbek’i yeniden denemeye, ilk denemenin inişinde çoktan karar vermiştik. ama biz kesin bir tarih belirleyesiye kadar aradan 5 yıl geçip gitmişti bile.

kararı almamız çok kolay oldu: meltem ağrı dağı’na üç kez çıkmış, benim de bir kış çıkışım var. tırmanmayı istediğimiz diğer dağlar, pasaportla gidilecek yerlerde ama pasaportlarımızın süresi doldu. türklerin pasaportsuz olarak gidebildiği iki ülkeden KKTC’de hedeflediğimiz bir zirve yok. geriye elimizde bir gürcistan kaldı ve kazbek de hep aklımızın bir köşesinde duruyordu...

ilk kararı aldıktan sonra birkaç ay bu konu hakkında konuşmadık bile. ne konuşacaktık ki? ilk denemenin anıları, daha dün gibi aklımızda, yaptığımız hatalar gün gibi açıktaydı. sağda solda birlikte gitmeyi istediğimiz insanlara haber ettik. herkes çok istiyordu ama herkesin bir engeli vardı.

gidiş tarihi olarak, ilk denememizde “tırmanış için en uygun dönem” olduğunu öğrendiğimiz temmuz sonu/ağustos başı dönemini kafamızda belirlemiştik bile. uçak biletini ne kadar erken alırsak o kadar iyi olur diye düşünüyorduk ama ilk baktığımız dönemlerde gerek batum biletleri, gerekse tiflis biletleri çok pahalıydı. neyse ki şubat ayında pegasus’ta indirimli tiflis bileti yakaladık ve kişi başı gidiş- dönüş 229,-TL’den biletlerimizi aldık.

2007 ekibi bir arada

şubat sonunda spor salonuna yazıldık. sert geçen kışın etkilerini üzerimizden atmak için haftada en az üç gün yüzme hedefiyle yola çıktım. önceleri yarım saat yüzüyordum, sonra bunu bir saate kadar çıkardım. fırsat buldukça günlük antrenman süremi bir saatten iki saate çıkarıp bünyeyi kardiyo antrenmanları ile zorladım. haziran ortasından itibaren sabahları havuz ve akşamları da bisiklet ile dozu iyice arttırmıştım. yola çıkmadan beş gün öncesine kadar artan bir tempo ile kardiyo antrenmanlarımı sürdürdüm.

nisan ayından itibaren ayda en az bir kez dağa gitme hedefi koymuştum. ama şanssızlıklar daha hafif başlamaya zorladı. nisanda iki yürüyüş etkinliği yaptık. mayıs’ta da ancak kaynaklar kaya tırmanış şenliği’ne gidecek kadar zaman bulabildim. haziran ayında başarısız bir erciyes ve başarısız bir alaca denemesi yaptım. temmuz başında da kızılkaya’yı denedik, yine olmadı. buna rağmen temmuz başında yaptığımız bu tırmanış iki hafta sonra gideceğimiz kazbek tırmanışı için çok önemli bir antrenman oluşturdu. 2012’de hiç dağa gitmemiş olmasına karşın meltem’in dağdaki rahatlığı ve performansı, onca antrenman ve etkinlik yapmış olmama karşın benimkisine çok yakındı, sanki meltem dağda doğal ortamında gibiydi.

bakacak

uzun ve soğuk geçen kış boyunca yaklaşık altı kilo almış, yeniden yüz kiloya yaklaşmıştım. geçen sene meltem’le birlikte uyguladığımız diyetle tırmanışa iki hafta kala 88 kiloya düşme hedefi koydum. tırmanış öncesi bolca yiyip 90 kilo ile tırmanışa giderim diye düşünüyordum. elbette bu da pek tutmadı. ben nedense diyetle kilo veremiyorum. ne zaman yaptığım günlük sporun dozu artmaya başladı, o zaman kilo vermeye başladım. tırmanıştan önceki son haftaya kadar günde üç ana, iki ara öğün yemek yedim ve genellikle dengeli ama yağsız ve şekersiz beslenmeye çalıştım. tırmanıştan önceki son haftada ise karbonhidrat ağırlıklı olarak beslendim. iki öğlen makarna, iki öğlen de içinde yalnız kaşar bulunan kumpir yedim meselaJ gürcistan’a doğru yola çıktığımızda, kışın aldığım kiloları verip 92 kiloya düşmeyi zar zor başarabilmiştim.

malzeme olarak eksiğimiz ufak tefek şeylerdi, onları da gitmeden önceki son haftada tamamladık. kendi tırmanış ipimiz çok ağır olduğundan zirve dağcılık’tan hafif bir ip ve bir kazma ile bir gps aldık.

kafamı en çok kurcalayan şey ise tırmanış planlamasıydı. zaten önceki seferden farklı olarak bu sefer tırmanmak ve zirve yapmaktan başka birşey düşündüğüm yoktu. sürekli kafamda tırmanış planlaması yapıyor, sonra seçenekleri ve dağda karşılaşabileceğimiz olayları göz önünde bulundurarak farklı kurgular üzerinde çalışıyor ve değişiklikler yapıyordum. zirveye ulaşabilmek için iki deneme planlamıştım. “birincisinde bir aksilik olur da zirve yapamazsak dinlenip yeniden deneyelim” diye düşünüyordum. çünkü içten içe biliyordum ki, yine başarısız bir biçimde dönersem bir deneme daha olmayacaktı.

havaalanında çantalarla

beni en çok kaygılandıran ise buzul çatlaklarıydı. 2007 senesinde kazbek’i balayında, çiçeği burnunda evliyken denemiştik ve dikkatsiz bir anımızda meltem, göğüs hizasına kadar, üstü kapalı bir buzul çatlağına düşmüştü. ayakları boşlukta, kollarına kadar batmış bir halde çatlağın üzerinde sallanır durumda iken onu çekip çıkarmayı başardık ama hala kazbek’ten konuşurken, neredeyse ‘balayında dul kalıyor’ olduğum gerçeğini de acı bir tebessüm ile birbirimize hatırlatırız. ancak bu da bir deneyim idi ve her deneyim gibi bize bu tırmanışta yararı olacaktı.

gidiş günü gelip çattığında iki dağ çantası, iki sırt çantası ve bir hurç dolusu malzememiz vardı. bagaj hakkımız toplam 40 kg, uçak içi hakkımız ise toplam 16 kg. idi. neyse ki dağ malzemeleri hafif malzemeler, uçağın kargo bölümüne verilecek çantalar 41,5 kilo çekti. küçük bir değişiklik ile kargo için ekstra para ödemeden uçağa bindik.

elif’imin ilk kampı, ilk kaya etkinliği...

meltem ile uzun zamandır elif’in ilk kampı hakkında konuşuyorduk. meltem, ilk defa 3-4 yıl önceki karakaya tırmanış festivali’nde görmüş olduğu karakaya kamp yerini, bu iş için en uygun seçenek olarak belirlemişti. cuma akşamı kuzeninin düğünü için eskişehir’de olacağımız belli olunca cumartesi gecesi için elif’le karakaya’ya gitmeyi önerdi. ben zaten dünden razıyım.

onlar düğün için ayvalık’tan çarşamba günü yola düştü, ben de cuma öğlen istanbul’dan yola çıktım. cuma akşamı meltem’in eskişehir’de bulunma nedenini eda ettikten sonra, sıra benim eskişehir’de bulunma nedenime gelmişti sonunda. karakaya, eskişehir’den 71 km uzaklıkta ve arabayla varmak yaklaşık bir saat sürüyor. eskişehir’den ankara’ya giderken şeker piliç -4 tesisini gördüğünüzde kuzey’e dönüp karakaya köyü’ne kadar iki kilometre daha gidiyorsunuz. kaya ve köy yan yana.

karakaya’nın kamp yeri bir kavak koruluğu. araba ile ulaşılabiliyor. dümdüz olan bu alan çocukla kamp yapmak için gerçekten çok uygun ve kayalar da kamp yerinin dibinde. tek sorunu tuvaletlerin çok pis olması. su için de köydeki çeşmeye gitmek gerekiyor ama bu yaklaşık 15 dakikalık bir yürüyüş olduğundan çok da önemli değil.

elif gecenin yorgunluğu ile arabada uyurken vardık karakaya’ya. elif uyanıncaya kadar kampı attık. biz geldiğimizde karakaya’da yalnızca boğaziçi üniversitesi’nden ömer ve ali vardı. onlar da bir süre daha projelerini deneyip öğleden sonra ayrıldılar. böylece tüm kayalar ve kamp yeri bize kalmış oldu.

bu etkinlik meltem’le ikimizin bu seneki ilk kaya etkinliği olacaktı. ali ve ömer’e en kolay rotaları sorduk. bize kral yolu’nda, beş derecelik, boltlu, yan yana iki rotayı önerdiler. kampa çok yakındı, elif’in etrafta rahatça dolaşabileceği kadar güvenliydi ve en önemlisi biz daha zor bir rotayı tırmanabilecek durumda değildik. rehber kitaba göre çıktığımız rotalar 10 numaralı blokta, güneş ergüden tarafından açılmış, dörder boltlu, sadık amca ve sunset yellow rotalarıydı. önce ben lider girdim ve rotanın ekspreslerini taktım ama istasyona yaklaştığımda sürekli aşağıdan gelen “baba, bak ben nereye tırmandım” “baba, orada ne yapıyorsun?” “baba!” çağrıları dikkatimi dağıtmıştı ve burada bir çatlakta karşıt baskı uygulayarak çıkılması gereken bir bölüm vardı. dikkatim çok dağılınca riske girmedim ve indim. arkamdan meltem çıktı ve rotayı bitirdi. ondan sonra ben de...

ardından bir süre elif ile kayaların üzerlerinde gezindik. dksk’da eğitim aldığım dönemlerde ‘birinci adım’da (yani dört günlük kaya tırmanışına başlangıç eğitiminin ilk gününde) yarım gün kayaların üzerinde elimizi hiç kayaya değmeden sekmiştik. elif’le de bunu yaptık. kayadan kayaya atlamaca... bir kayadan diğerine atlayıp “bu kaya benim oldu” diye elif’e nispet yapınca elif de aynısını bana yapmaya başladı ve buradaki oyunumuz belli oldu. kayanın birisinin üzerine çıkan “bu kaya benim oldu” diye bağırıyordu. bu şekilde bir süre oynadıktan sonra meltem sunset yellow rotasına girdi ve ilk denemesinde tertemiz çıktı. ben de yukarıdan emniyetli bir biçimde hızla tırmanıp rotayı topladım ve kampa geri döndük.

güneş batarken asıl zor bölümün yaklaştığını biliyordum. elif uykusu gelince yatağını çok arıyor ve “baba ben eve gitmek istiyorum” demeye başlıyordu. elif’i arabasına bindirip ninni söyleyerek uyutmaya çalıştım ama olmadı. tam uyuyacak gibi olduğunda uyanıp eve gitmek için yalvarmaya başlıyordu. “bugünlük evimiz bu çadır olacak bi’tanem. yarın eve de gideceğiz” filan diye ikna çabalarımız sonuç vermedi. gece kamp yeri elif’in çığlıkları ve ağlamaları ile inledi. neyse ki saat 22.00 sularında meltem, elif’i oyalamak için gölge oyunu oynamayı akıl etti. çadırın içinde kafa lambası ışığı ile çadırın duvarlarına şekiller yapıp epey bir eğlendiler. bir süre sonra elif yorgunluktan sızdı. yeniden uyandığında sabah olmuştu.

gece elif’in şekilden şekile girmesi, sürekli olduğu yerde dönüp duruyor olması nedeniyle ben ve meltem için biraz zor geçti. ama elif’in sabah uyandığındaki neşesi bizim de keyfimizi yerine getirdi. daha kahvaltı etmeden “baba, şu kayaya tırmanalım mı?” demeye başlamıştı.

kahvaltıdan sonra meltem ile en düşük zorluklu rotaları araştırmaya devam ettik ama karakaya’da düşük zorluklu rotalar geleneksel tırmanış için ayrılmıştı. düşük zorluklu ve boltlu diğer rotalar ise elif ile birlikte tırmanmaya uygun değildi ve pazar sabahını kayaların arasında elif ile yürüyerek geçirdikten ve takılı kaya sektöre kadar gittikten sonra eskişehir’e geri dönmeye karar verdik. hepimizin önünde uzun bir dönüş yolu vardı.

elif, gece uykusunu tam alamamış olacak ki arabaya biner binmez yine sızdı. gözünü açtığında eskişehir’e varmış, elif’in ilk kamp etkinliğini ardımızda bırakmıştık.

neye niyet, neye kısmet…

karasay zirveden kızılkaya

kazbek tırmanışı öncesi son dağ antrenmanı için yine adresimiz aladağlardı. (gerçi benim son dağ antrenmanımdı. meltem ile ışıl’ın ise ilk ve son dağ antremanlarıydı.)

çok ama çok uzun zamandır hafta sonu iki günlük etkinlikten daha uzun bir dağ etkinliği yapmamıştım. bu etkinliği 4 gün olarak planlamıştık ve bu benim önemsediğim bir değişiklikti. yine uzun zamandır birden çok zirve hedefiyle aladağlar’a gitmişliğim yoktu. ne de olsa hafta sonu dağcısıyız.

hedefimiz kızılkaya, karasay, eznevit (mümkün olursa emler) yapıp akşam pınarı’na geçmek ve alaca’yı tırmanmaktı. alaca tırmanışını iki hafta önceki şanssız etkinlikte elimden kaçırmış olduğum için istiyordum, ayrıca kamp yüküyle uzun yürüyüşler olacaktı ve bu da genel dayanıklılığım için iyi olacak diyordum. ama dağ bize başka bir program yapmıştı.

rahatsız ve uykusuz bir otobüs yolculuğu ile önce niğde’ye, sonra çukurbağ köyü’ne geldik. traktörcü mehmet şenol bizi yol çatısından aldı, evine götürdü. son hazırlıklarımızı yaptık ve traktör ile sokullu’ya hareket ettik. bir perşembe günü olduğundan etraf çok sakindi. çantalarımızı sırtlamadan önce sobek’in aşçısı veli ve orada bulunan gaziantepli dağcı arkadaşlar ile programlarımız üzerine konuştuk ve öğlen 12.00 sularında karayalak vadisi’ne hareket ettik. mehmet şenol, sağolsun, bizi anıt taşına kadar traktör ile yükseltti ve bu da bize 45 dakika kazandırdı.

hava kapalıydı ama kapının girişinde yediğimiz bir iki damla dışında yağış olmadı. tam tersine kapalı hava bize kamp yüküyle rahat bir yürüyüş olanağı sağladı. oysa yolda rast geldiğimiz üniversite öğrencilerinden kurulu üç kişilik ekibi püskürtmeyi başarmıştı. bizimle gelmeleri için epey dil döktük ama motivasyonları kırılmıştı bir kere…

kızılkaya'da yükseldiğimiz (büyük olasılıkla yanlış) kulvar

en son kızılkaya kış için geldiğimiz bu vadide, o tırmanışı anarak yükseldik. akşam saat 15.30 sularında dinlenme kayasına birkaç yüz metre kala turistik ekipler için hazırlanmış bir kamp yerinde kampı atma kararı aldık. meltem ve ışıl bir süredir dağda olmadıkları için çelikbuyduran’a kadar zorlanmamış oldular, ben de sırtlanmış olduğum ağır çantanın altında daha fazla ezilmemiş oldum. erciyes’te yaşadığım tükenmişlik durumuna dört günlük etkinliğin ilk gününde düşmek istemiyordum.

kamp yerimizde su yoktu. bu nedenle bir saatlik dinlenme üzerine tüm su taşınabilecek malzemeyi alıp çelikbuyduran’a doğru yükseldim. buradaki su kaynağını üç sene önceki emler tırmanışında kısa bir süreliğine görmüştüm ve o tırmanışta çok yorgun olduğumdan neye benzediği hatırımda kalmamıştı. iki hafta önce çok şanssız bir biçimde, tüm aramalarıma karşın akşam pınarı’ndaki suyu da bulamamış olduğum için biraz tedirgindim: “ya suyu bulamazsam?” yolda su sesi gelen her yeri eşeliyordum. ama geçide çıkmama çok az kala ‘çelikbuyduran çağlayanı’nı görünce endişemin yersiz olduğunu anladım. kaçırmama olanak yokmuş zaten. son derece sisli ve kapalı bir havada 15 kiloya yakın su ile kampa dönüp günü bitirdim.

gece hava serindi. meltem, hafif olmak için evdeki en ince uyku tulumuyla geldiğinden gece üşümüş ve pek uyumamıştı. bu yüzden yeterince dinlenemeden 06.10’da kızılkaya için yola koyulduk. ilk hedefimiz karasay-kızılkaya beline yükselmekti ki 07.45’te buraya ulaşmayı başarmıştık. ekip olarak yavaş ama tempolu bir yürüyüşümüz vardı. ama zaten sıkıntılı bölüm de buradan sonra başlıyordu. meltem daha önce kızılkaya’yı çıkmış olmasına karşın rotanın devamını hatırlamıyordu. istanbul’dan yücel’e telefon edip rota sorduk ve tarif ettiği gibi tırmanışın asıl bölümüne başladık: “önce 200-300 metre kadar yan geç sonra zirveye giden bir kulvar göreceksin, o kulvara gir ve yüksel.”

aynen böyle yaptık. önce yan geçtik, sonra kulvara girdik. kulvara girdiğimizde parmakkaya’ya benzeyen bir kaya göreceğimizi ve zirvenin de ucunu göreceğimizi söylemişti, aynen dediği gibi gördük. patikalar ve babalar da devam ediyordu, onları takip ettik. bütün prosedürlere aynen uyuyorduk. bazı bazı, çok inanılmaz yerlerde babalar ve ayak izleri görüyorduk ama bunların kış tırmanışları için olabileceğini düşünüyor ve bize en mantıklı gelen patikadan yükselmeyi sürdürüyorduk. kışın zorlukları farklı rotalar gerektirebilirdi.

ışıl çelikbuyduran çağlayanında...

sonunda parmakkaya’nın yanından geçtik. setli setli olan bölümleri de geçtik ve zirve sırtı olduğunu düşündüğümüz bele ulaştık. altimetre 3720 metreyi gösteriyordu. yücel’in söylemesine göre buradan yukarı doğru en yüksek noktaya devam edecektik ve orası zirveydi. ama bizim bulunduğumuz yerde iki tarafta iki yüksek nokta vardı?! yüzümüz karasay’a dönükken sağ tarafımızda olanın üzerinde bir baba vardı, ancak sol tarafımızdaki, üzerinde baba olandan daha yüksekti. bir anlam verememiştik. yüksek olan tarafa tırmandık ve yaklaşık 35 metre kadar doğumuzda kalmış olan zirveyi gördük!!! yanlış bir yere çıkmıştık. yücel’i yine cep telefonu ile aradık ve durumu anlattık, parmakkaya’nın sağından geçip zirveye gitmemiz gerekirken solundan geçip yanlış rotayı takip etmiştik ve ulaştığımız yerden zirveye geçiş yoktu. patikaları ve yücel’in talimatlarını aynen takip ettiğimi düşünüyordum, bir noktada yanılmışım. yanlışımızı düzeltmek için 400 metre kadar aşağı inip parmakkaya’nın altından yeniden tırmanmamız gerekiyordu. zira olası yan geçişlerin tümü boşluklu ve korkutucuydu. bulunduğumuz yerdeki babaların ve bizi buraya getiren patikaların ne için olduklarına bir türlü anlam veremiyorduk, ama yapacak da bir şey yoktu. zirve’de değildik.

irtifa kaybetmeden zirveye ulaşmak için yaptığımız yan geçiş denemelerinin verdiği korku, yorgunluk ve zirve ile neredeyse aynı yükseklikte ve çok az bir mesafede olmamıza karşın ulaşamamanın verdiği motivasyon kaybı ile aşağı inme kararı aldık. yalnızca meltem 400 metre indikten sonra yeniden denemek istiyordu (meltem’in bu seneki ilk tırmanışında bu kadar motive olması, aklimatizasyonunun bu kadar yerinde olması çok takdire şayandı). ama o kadar inip yeniden 3700 metreye yükselmek bana çok zor geliyordu. her şeye karşın yorgunluğun dikkatimizi dağıtacağını ve tehlikeli yerler geçmemiz gerektiğini göz önünde bulundurarak geri dönme kararı aldık. hepimiz oldukça üzgündük. 3700 metrenin üstüne çıkmış ama zirveye ulaşamamıştık.

karasay-kızılkaya beline döndük, biraz dinlendik. kendime ve ekibe bunun bir antrenman tırmanışı olduğunu ve önemli olanın zirve değil 3700 metreyi görmüş olmak olduğunu hatırlatıp duruyordum. ışıl, ulaşmış olduğumuz yerden tatminkardı. elbette zirvede olmayı tercih ederdi ama sıkı bir tırmanışı başarıyla yaptığımızı düşünüyordu. meltem ise daha önce çıkmış olduğu için çıkamamış olmayı önemsememişti.

bulunduğumuz yerden 20 dakikada karasay’a çıktık. amaç günü zirvesiz kapatmamaktı. karasay zirvede kaldığımız yaklaşık 40 dakika süre içinde herkesin yorgunluğu ağır basmaya başladı. öğlen güneşi altında kendimizi kızılkaya’da epey hırpalamış üstüne üstlük onca çabanın sonunda eli boş dönmüştük. karasay’dan sonra kimsenin eznevit’e devam etme hevesi kalmamıştı.

karasay’dan sonra yorgun argın kampımıza döndük. saat 15.30 olmuştu ve tamamen tükenmiştik, sıcak çadırlarda dinlenmeye çekildik. herkes düş kırıklığını birbirine yüklüyordu: ben meltem’in rotayı nasıl hatırlayamadığına anlam veremiyordum. meltem neden yeniden devam etmedik diye bana kızıyordu. ışıl ise çıkış boyunca onu dinlemeyip kendi bildiğimizi okumuş olmamızdan dem vuruyordu.

ekibimiz emler zirvesinde

günün yorgunluğu ile yarının planı olan karasay-kızılkaya belinden kampı aşırma planını yeniden değerlendirip artık yapmayı istemediğimize kanaat getirdik. meğersem bütün motivasyonumu kızılkaya’yı çıkacağım üzerine kurmuşum, çıkamayınca hiçbir şey yapasım kalmadı.

akşam yorgunluk açlığa baskın gelmişti, biz meltem ile yemek bile yemeden uyumaya karar verdik. zaten iştahımız hiç yoktu. ama ışıl düş kırıklığını farklı bir motivasyona çevirdi ve hepimiz için unutulmaz, kavurmalı bir makarna yaptı. çok iştahsız olmamıza karşın hepimizin büyük bir istekle yumulduğu kavurmalı makarna tüm gücümüzü tazeledi. yatarken ışıl ertesi günün planını sorunca tereddütsüz “emler’e gidiyoruz, sayende yeniden enerji ile doldum” yanıtını verdim, makarna olmasaydı emler’den bile çoktan vazgeçmiştim.

gece meltem ile uyku tulumlarını değiştik. bendeki görece kalın uyku tulumunu meltem’e verdim ve onun ince tulumunu ben aldım. ama şansıma hava ilk geceki kadar soğuk değildi. hepimiz yaklaşık 12 saat dinlendikten sonra kahvaltıya ve hazırlıklara başladık. kampı terk ettiğimizde saat çoktan 09.00 olmuştu.

önce çelikbuyduran’a çıktık ve çağlayanda tazelendik. esin handal oradaydı, bizim hemen ardımızdan kızılkaya’ya çıkmışlar. ‘oralarda karşılaşsaydık, belki birlikte yeniden tırmanmak için güç bulurduk’ diye düşünmeden edemedik. onlar da karasay ve eznevit’e çıkacaklardı. bir süre sohbetin ardından tırmanışa devam ettik. çelikbuyduran’da dipsiz göl’deki kamplarından gelen avusturyalı bisikletçiler vardı. biz zirveye giderken arkamızda olan bu grup bisikletlerini bir kenara bırakıp büyük bir süratle, bizden önce emler’in zirvesine ulaştı. hepimiz bisikletçilerin kondüsyonundan etkilenmiştik.

kamptan itibaren toplam 3,5 saatte emler zirveye çıktık. yalnızca, yürüyerek çıkılan zirveleri sevmeyen (buna karşılık kızılkaya, verçenik gibi kaya etapları olan zirvelere bayılan) meltem çok zor çıkmıştı zirveye (oysa ki kızılkaya denemesinde koşuyordu neredeyse)… zirvede uzunca bir süre dinlendik ve inişe geçtik.

itoturumunun rotasına bakmaya gidiyoruz...

kampa döndüğümüzde öğleden sonranın ilk saatleriydi. hava çok sıcaktı. sıcak çadırlarda dinlenmeye çalışıp boşa enerjimizi tüketeceğimize kampı toplayıp sokullu kamp yerine inişe geçmeyi tercih ettik. hızlı bir inişle akşam saatlerinde sokullu kamp yerine varmıştık. kamp yeri bıraktığımızdan çok farklıydı, çok kalabalıklaşmıştı. tırmanış için gelmiş gruplarla merhabalaşıp biz de kampımızı kurduk, yeniden.

akşam kamp yeri çok gürültülü olmasına karşın saat 20.30 sularında uyuduk. peck kulvarına girecek olan doruk dağcılık ekibinin kamp yerinden ayrılırken çıkardığı gürültüler nedeniyle uyuyamadığım saat 23.30 ve 00.00 arası dışında gece sorunsuz uyudum.

sabah 08.00 sularında uyandığımızda hala iştahsızdık. uyduruktan bir kahvaltı yapıp güneş kamp yerine gelmeden itoturumu’nun rotasına bakmak üzere yürüyüşe çıktık. iki buçuk saatlik bir keşif yürüyüşünün ardından rotanın fotoğraflarını çekip geri döndük. kampa döndüğümüzde sobek’in kıl çadırının altı tırmanışını yarım bırakmış ya da kampçı kalmış insanlar ile doluydu. sobek’in aşçısı veli’nin demlediği çay eşliğinde mehmet şenol’un getirdiği kirazları yedik ve tırmanıştan dönenleri karşıladık, muhabbet ettik. artık kampımızı toplama ve iniş vakti gelmişti bizim için. mehmet şenol’un evinde yediğimiz gözlemenin ardından iki buçuk aracı ile çukurbağ’dan ayrıldık.

öğleden sonrayı niğde öğretmenevi’nin bahçesinde anıl ve volkan ile okey oynayarak geçirdik; akşam yemeği için kebap patlattıktan sonra istanbul’a dönme vakti gelmişti.

erciyes'in güneyi

temmuz sonunda kazbek'e gitme planı yaptık. bu yüzden düzenli dağa gitmeye çalışıyorum. zirve'nin erciyes'e gideceğini duyunca antrenman için çok uygun olduğuna karar verip niyetine girdim.

gitmeden iki gün önce yani perşembe sabah gideceğim kesinleşti. perşembe öğlen burnum akmaya ve boğazım ağrımaya başladı. akşamında ise öksürük ve ateş başladı. gidip gitmeme konusuna cuma karar vereyim dedim, cuma uyandığımda durumum aynı idi. güçten düşmemiştim ama hastalıkta da bir gelişme yoktu. cuma akşamında hala kararsızdım ama partnerim hale'yi yalnız bırakmak istemediğimden ve plan bozmaktan nefret ettiğimden gitmeye karar verdim.

cumartesi öğlene doğru tekir yaylası'na varmıştık. erciyes'i güneyinden en son 2000 senesinde çıkmıştım. yeni yapılan birkaç çirkin yapı, yeni eklenen bir iki teleferik hattı ve 3 katlı, iki minareli dev bir cami dışında hiç değişmemişti. zirve dağcılık ekibi, teleferik ile yukarı çıkıp şeytan kulvarını kullanarak zirveye gitme planı yapıyordu. biz ise antrenman için geldiğimizden teleferik ile çıkmadık, tıpkı 2000 senesinde yapmış olduğum gibi teleferik hattını yürüyüp sırt hattının başına kamp atacak oradan da sırt hattını takip ederek zirveye ulaşacaktık. oldukça uzun ama son derece güvenli ve rahat bir tırmanış normalde ama aradan geçen 12 senede bende değişen çok şey var...

çantalarımızı sırtlandığımızda saat 12.00 idi. teleferik hattının birinci etabını (öksürerek de olsa) kolay yürüdüm. ne gecenin yorgunluğu, ne de hastalık çok etkilememişti, yalnızca hızım biraz kesilmişti. burada biraz mola verip ikinci etabı da yürüdük. 2740 metre olarak gösterilen yere ulaştığımızda hala durumum iyiydi. buradaki kamp yerinden asıl kamp atmayı düşündüğüm yer görünüyordu, en çok bir saatte oraya varacaktık. aldığımız alacağımız irtifa da 100 metre kadardı ama hayatımın en zor yürüyüşlerinden birisi oldu.

son bölümde o kadar zorlandım ki kamp yerine neredeyse sürünerek vardım. sürekli olarak 2700 metreye bu kadar kolay gelmişken 2800 metreye neden bu kadar zor ulaştığımı kendime sorup duruyordum (hala da anlayamıyorum).

kamp yeri olarak hazırlanmış yerler eriyen kar sularının altında kalmış, göle dönmüştü. ya kar üzerinde kamp atacak, ya da kendimize bir kamp yeri hazırlayacaktık. bu bir antrenman tırmanışı olduğundan kamp yeri hazırlamayı tercih ettik, sonraki 1,5 saat boyunca taş temizledik, taş taşıdık ve küçücük bir çadır yeri açabildik sonunda. bu kadar nefes nefese kalmış olmamıza ikimiz de çok hayret ediyorduk.

çadırı kurup girdiğimizde ikimiz de tükenmiştik. saat 18.00'di. yemek yiyecek mecalimiz kalmamıştı. hemen yarım saat uyuduk. sonra biraz atıştırdık, sıcak su yaptık ve yine uyuduk. gece kimi zaman konuşarak, kimi zaman uyuyarak, kimi zaman uykusuz geçti. 12 saat kadar yatar pozisyonda kaldık, sabah olduğunda anca dinlenmiştik ama kendimizi daha tam toparlayamamıştık. bu halde devam etmek, zirve yapmak ve araca yetişmek hayaldi. ama hava güzeldi, çadırın önünde nerede hata yaptığımızı konuşarak kahvaltı ettik. hala epey iştahsızdık ama zorla birşeyler atıştırdık.

ikimiz de teleferik hattının sonunda kamp atmış olsaydık, en azından zirveyi deneyecek gücümüzün kalmış olacağında hemfikirdik. oysa 2000 senesinde (yani 23 yaşındayken) bu planı ne kolay uyguladımdı...

kahvaltıdan sonra inişe geçtik. şeytan'dan giden zirve ekibini görebiliyorduk. zirve hırsım yoktur gerçi ve zirve yapmayı da hedeflememiştim ama zirveyi yapabileceğimden de çok emindim...

pazartesi günü doktora gittim. bana hemen iki gün rapor ve bir yığın ilaç yazdı. kendimi tamamen tüketmişim... iki gün neredeyse hiç yerimden kalkamadım, sonrasında bile işe sürünerek gittim. hafta sonu da dinlenmiş olmama karşın hala tam olarak gücümü toplayabilmiş değilim. oysa eskiden böyle miydi? dağa gittiğimde iyileşir dönerdim...

o günlerde kaynaklar insan kaynıyordu...

kaynaklar vadisi genel görünümü

izmirli kaya tırmanıcılar 10 yıldır buca kaynaklarda kaya tırmanış şenliği düzenliyor, bir tanesine bile gitmemiştim. bu sene arkadaşlarımın katılacağını duyunca niyetine girdim. niyetine girdim dediysem antrenman filan yaptığım sanılmasın, niyetine girdiğim tek şey orada olmak.

zirve dağcılık (planladığı etkinliği yapamayacağını anlayınca) ısrarlarıma dayanamayıp rotayı kaynaklar'a çevirmeyi kabul etti. son gün aracın iptal edileceği söylendi ama araç kaldırmaya niyetlenen diğer bir grup ile birleşerek aracı kaldırmayı başardılar. araç kaldıramasaydılar bile bir biçimde gidecektim ama gereksiz heyecan oldu işte...

öğlene doğru vardık şenlik alanına ve ilk iş çadır attık. yılda bir kez çadır kurduğumdan acemiliğim tuttu. esen şiddetli rüzgar iki kazık ve iki taş ile daha iki tarafını ancak sabitleyebildiğim çadırımı uçurdu. neyse ki real'den aldığım 40 TL değerindeki yazlık çadırım hasar görmedi. bu arada da herkes çadırlarını zeytin ağaçlarının altına kurarken ben çadırımı izmir güneşinin tam altına kurmuşum, iyi mi!!! gündüz çadıra girmek haram oldu ama yine de büyük bir sıkıntı olmadı. önemli olan ortamı solumak...

ilk gün öğleden sonra tırmanış partnerim hale ile sektörlere bir göz atalım dedik. ilk gittiğimiz sektörde insanlara sektörün adını sorduk. yanıt "sektör ne?" oldu. meğersem gittiğimiz yer kaynaklar'daki rotaların bulunduğu sektörlerden birisi değilmiş. orada bulunanlar da diğer her yer çok kalabalık olduğu için sakin bir eğitim yeri arayan yenilermiş. ilk atışta sektörlerin olduğu yeri bile bulamadığımıza gülerek, biz de onlarla birlikte biraz kısa kaya yaptık.

BTC Rules!

sonrasında da "ön yüz" sektörüne insanları seyretmeye gittik. herkes bir telaş içinde tırmanıyordu. kaynaklarda düşündüğümden çok daha fazla rota ve sektör varmış. her yer tırmanıcı doluydu. ama ben daha kısa kaya yaparken kolları şişirdiğimden ve bir yıldır giymediğim frikşınlarım ayağımı acıtıyor olduğundan asıl sektörlerde insanları seyretmeyi tercih ettim.

akşam yemeğinde sponsorlardan banvit'in verdiği köfteleri, mangalda az pişmiş olarak yedikten sonra gece zorbey ve mümin'in (petzl türkiye tırmanış takımı) bu sene gittikleri çin etkinliğinin sunumunu seyrettik. zorbey ve mümin birbirlerine takılarak (bir nevi hacivat karagöz gibi) bir sunum yaptılar. içine kapalı çin toplumunu az bilinen yönleriyle aktardılar. bu arada türkiye dağcılığı ve kaya tırmanışının da ne kadar geri olduğunu vurgulamayı ihmal etmediler.

gündüz hava kapalıydı. gece ise iyiden iyiye soğudu. geceyi incecik uyku tulumunun içinde titreyerek geçirdim. 'burası izmir, ne soğuk olacak' deyip en ince uyku tulumum ile gelmiştim, yanılmışım. (neredeyse bere bile almıyordum da sevgili karım sağolsun. hayatımı kurtardı resmen.)

ikinci gün köyde kahvaltı ile başladı. dün yaptığım yarım saatlik kısa kaya yüzünden ağrılarım sürüyordu. çınarın altındaki kahvaltı uzadı da uzadı. ardından sevgili dostum uğur ve btc ekibi geldiler. zaten tırmanmaya pek hevesli olmadığımdan günü onlara takılarak geçirdim. onlar tırmanmaya gittiklerinde ise fotoğraf çekme bahanesiyle yine tırmanıştan kaytardım. (geçen sene aldığım nikon D90 fotoğraf makinesini açık havada denemek için sabırsızlanıyordum. sonuçlar berbat. bu dijital SLR işi düşündüğümden çok daha zormuş. zaten pek elime alacak zaman bulamıyorum. teknolojik aletlerden de çok iyi anlamıyorum. sonuçları doğal kabul etmek lazım.)

ikinci günün akşamı 'beklenen' echoes konseri vardı. 10 senedir şenliğe geliyorlarmış. solist ilk şenliği filan anlattı kısaca. sonra da bütün gece süren rock müzik. iyi çalıyorlardı, ama gece çok soğuktu. bas gitaristin önü açık gömleğiyle bütün gece çalabilmesi beni hayretler içinde bıraktı. çünkü tırmanıcı ahalisi ateşlerin çevrelerinde öbeklendi resmen, öyle bir soğuk vardı. ben soğuğa ve yorgunluğa gece yarısına kadar dayanabildim, sonra çadırıma kaçtım. titreyerek bir gece daha geçirdim. neyse ki çadırımı sakin bir yere kurmuşum, konserde azanlar beni çok rahatsız etmedi.

son gün sabah yine çınarın altında kahvaltı ettik. çınarın altı kahvaltı için muhteşem bir mekan. pazar günü aşırı kalabalıktı. pazartesi ise (tatil olmasına karşın) oldukça sakinlemişti. geç kalkan birçok insan çadırlarını toplayıp şenlik alanını terk etmeye başladı. bunu görünce nedense bana bir tırmanış hevesi geldi. uğur ve btc ekibi kahvaltıya gelirken ben de tırmanmak için yukarı doğru hareket ettim.

bilge, ayşen'in emniyetini alıyor

benim tırmanabileceğim zorluktaki rotalar artık boşalmıştı. hale kendi işleri için bir gün erken ayrıldığından zirve'den ibrahim aldı emniyetimi. ibrahim'in yoğun desteği (ve arada asansör filan yapmasıyla) bir tane 5+ ve bir tane de 6 derece (pilli bebek) rotayı üstten emniyetli çıktım. birkaç deneme daha yapsaydım lider bile çıkardım kanımca. öyle bir gaz gelmişti, görmeliydiniz...

ama günü tadında bırakmaya karar verdim. öğlen saatlerinde sevgili dostum uğur'un ankara'ya doğru yola çıkacak olması nedeniyle aşağı inip onunla vedalaştım. böylece şenliği de başarılı (!) tırmanışlar ile kapatmış oldum:)
kaynaklar canlı varlıklar açısından da pek zenginmiş. ikinci gün öğleden sonra çadırda keyif yaparken üzerimde gezinen bir kene gördüm. neyse ki daha ısırmamıştı. civardaki ağıl ve hayvanlar yüzündendir diye düşündüm. son gün aşağı inerken ise yücel iki yerde yılan gösterdi. o göstermeseydi ben yine görmezdim ve böyle tırsmazdım.
şenliğe emeği geçen herkesin ellerine sağlık, çok eğlendim... "raki, sis kebap şok gusel. yine gelecek ben!"

'tekaüt'* dağcılar yine bir arada...

kaldı zirvesi doğu yüzü

bundan bir ay kadar önce istanbul zirve dağcılığın genel kurulu yapıldı. genel kurula hala zirve üyesi olan, olmayan birçok eskiden birlikte tırmandığımız arkadaş geldi. birbirimizi çok özlemiş olduğumuzdan yeniden birlikte dağa gitme önerisi ortaya atıldı. internetten koordine olduk ve geçen hafta sonu bu etkinliği yaptık.

gidilecek dağ, etkinliğin zamanı ve katılımcılar borsa endeksi gibi kararsız bir seyir gösterdiyse de geçen hafta sonu bir bölümümüz aladağlara doğru yola çıktık. biz meltem'le iki yıldan biraz daha uzun bir süredir aladağları görmemiştik (en son meltem iki aylık hamileyken emler'e tırmanmıştık. şimdi elif 20 aylık). bu mevsimdeki bir etkinliğe elif'in götürülmesi tartışma konusu bile olamayacağı için elif anneannesine yollandı. biz de cumartesi sabahında sabiha gökçen'e yollandık...

daha önce aladağlar'a hiç uçakla gitmemiştim. bu ilk oldu. kayseri'ye uçtuk, "ananın yeri"nde kahvaltı keyfinin ardından, mercedes marka bir minibüsle aladağlara geçtik. martı mahallesi'nde traktöre binene kadar herşey süper lükstü. ama dağa geldiğimi de ancak o traktörde anladım. eski dostlarla, eski traktörde yine emli vadisi'ne...

traktörün bizi bıraktığı ormandan 45 dakikalık kısa bir yürüyüşle akşam pınarı'na geldik ve tüm öğleden sonrayı eski dostlarla sohbet ederek geçirdik. kimi yeni evlendiğinden, kimi yeni bebeği olduğunda, kimi yeni ev aldığından dağlardan uzak düşmüştü. arayı kapatmak için bol bol muhabbet ettik. otobüsle gelenlerle birlikte yaklaşık 45 kişilik bir kamp köyümüz vardı. elbette bunların hepsi 'tekaüt' değildi. yeni başlayan ve eğitim için burada olanlar da vardı köyümüzde. hava resmen yazdan kalmaydı, dağda doğru düzgün kar bile yoktu. hava raporlarında 'pastırma yazı' olacağı duyurulmuştu ama bir hafta önce istanbul'da kar soğuğu olduğundan dağda havanın bu kadar güzel olacağına pek de inanasım gelmemişti. hava tahmincilerinin tutturduğunu görmek sevindirici oldu.

cumartesi gününün en önemli konuşma konusu nereye tırmanacağımızdı. ekiplerin nereye gidecekleri üç aşağı, beş yukarı biçimlenmeye başlamıştı ama biz meltem'le kararsızdık. yeni başlayanlar okşar'a çıkacaktı. tekaüt grubunun çoğunluğu alaca'ya gitmeyi düşünüyordu, azınlık ise (daha önce alaca'yı çıkmış olduklarından) lahitkaya'ya gitmekten dem vuruyordu.

yat saatine yakın saatlere kadar (ki bu dağda akşam 18.00 civarı oluyor) bizim nereye gideceğimiz belirsizdi. ama ben bir tatlı su dağcısı olduğum için "lahitkaya bir trekking rotası. oraya gitmeye gerek yok. çok keyifsiz." diyerek beni alaca'ya gelmeye ikna edebileceğini düşünen arkadaşlarımı yüz üstü bırakıp lahitkaya'ya yöneldim. zira aylardır yoğun çalışmanın verdiği yorgunluk ve antrenmansızlık yüzünden bir trekking rotasına ihtiyacım vardı. meltem alaca'yı çok istiyorduysa da uzun zamandır birlikte yaptığımız ilk aladağ etkinliğinde benden ayrı bir rotaya gitmeye gönlü razı olmadı.

meltem

yenilerin bulunduğu her etkinlikte en büyük sorun olan gürültü bizim kamp köyümüzü de tüm gece dövdü durdu. akşam gürültüden uyunmadığı gibi gece de 01.00'de, 02.00'de ve 03.00'da çıkış yapmaya karar veren tüm ekipler mecburen 00.00'da uyandı. zira öyle bir gürültü vardı ki diğer ekiplerin uyuması olanaksızdı.

güzel bir kahvaltının ardından dört saatlik uyku ile 03.10'da kamptan vali konağı yönünde yürüyüşe başladık. hava saat 06.15'te aydınlanasıya kadar muhteşem, berrak bir gökyüzü, bol yıldız ve ayın cılız ışığı altında yürüdük. güzeller çanağına ulaştığımızda hava yeni aydınlanıyordu. çıkışımız hemen hemen hiç mola vermeden oldu, zira hava ne kadar güzel olursa olsun durduğumuz anda rüzgar buz gibi içimize işliyordu.

altı kişilik ekibimizde lahitkaya'ya daha önce gelen tek kişi meltemdi. o da çok uzun yıllar önce gelmişti ve pek hatırlamıyordu. diğerleri de biraz çıkanlardan dinlemişler, biraz da başka bir etkinlikte güzeller zirvesinden lahitkaya'ya giden bir ekibi seyretmişlerdi. tüm rota bilgimiz bu kadardı. güzeller çanağından sonra ben ve meltem babaları ve patikayı izleyip ufak bir bombenin üzerine çıktık. buradan baktığımızda rotanın devamında 3 derecelik (yani son derece basit) bir kayayı geçmemiz gerekeceği görünüyordu. oysa bize burada elimizin kayaya değmeyeceği söylenmişti. "o halde rota burası olamaz." deyip tüm o babalara rağmen geri döndük. kaldı'ya doğru devam edip lahitkaya ile kaldı arasındaki boyuna kadar yükseldik. buradan bir yol bulmaya çalıştıysak da ulaşabildiğimiz tek yer lahitkaya güney duvarı oldu ve burası da benim gözümün kesmeyeceği kadar zor kaya etapları içeriyordu. yine yanlış bir yerlerde olduğumuz kesindi. bir kez daha geri döndük ve zirve kütlesinin altından bizi "kaya tırmanmadan", trekking rotası biçiminde zirveye ulaştıracak bir yer aramayı sürdürdük. en sonunda yeniden babalar ile işaretlenmiş bir patikadan, 'elimizi kayaya fazla değdirmeden' zirveye ulaştık. herhangi bir defter görmediğimizden zirve olduğundan emin olamadık ama inince arkadaşlar bizi zirvede gördüklerini söyleyip içimizi rahatlattılar. zirveye vardığımızda saat 09.20 olmuştu. kısa bir molanın ardından inişe geçtik, zira planlanan sürenin gerisine düşmüştük.

ekibimiz zirve olduğunu düşündüğümüz yerde

neredeyse hiç mola vermiyor olduğumuzdan ben ve meltem dönüşte güçten düşmeye başlamıştık. buna karşın yüksek bir tempo ile saat 12.30'da kampa ulaşmayı başardık. en son bizim ekip çıkmış ve ilk bizim ekip dönmüştü. ben hemen kendimi çadıra atıp 20 dakika kadar uyudum, başımın ağrısını ancak uykunun hafifleteceğini biliyordum. öyle de oldu. bu arada diğer ekipler de kampa gelmeye başladı.

geri dönüş başlamıştı. dönüşte emli vadisinin sonunda bizi bekleyen mehmet ağabey bize yeni hasat elmalardan ikram etti. o susuzlukla bir sürü elma yedim.

kayseri'de yiyeceğimiz muhteşem yemek aracımızın gecikmesine kurban gidince yorgunluğun ve açlığın etkisiyle epey bir bozulduysam da pazar akşamında eve gelip duşumu alınca hepsini unuttum. burjuva dağcılığı benim gibi bir tatlı su dağcısına çok uygunmuş.

eski dostlarla her sene birlikte en az bir tırmanış yapalım diye konuştuk. göreceğiz. bu tekaüt etkinliği düşüncesini meltem ortaya atmış ve organizasyonu selçok yapmıştı. bizi lahitkaya'ya özgür çapraz götürdü. ayşe çapraz, celal asan ve olcay bey de bizimle birlikte oldu. hepsine çok teşekkürler. daha nice etkinliklere inşallah.

*aslında yazarken yabancı dilde sözcükler kullanmayı sevmiyorum. özellikle başlıkta kullanacağım sözcükleri daha bir özenle seçiyorum. ama bu espriyi ben üretmediğimden aynı biçimde kullanmak zorundayım. epey bir zamandır dağa birlikte giden ama artık az giden arkadaşlar olarak bir süredir kendimizi emekli (yani tekaüt) gibi hissediyoruz. bu espri mimar sinan üniversitesi'nin emektar ve emekli başkanı bülent'in kendisine ve kulübün tüm eskilerine 'tekaüt baykuş' demesinden çıktı, şimdi yayılıyor.