sevgililer günü milli parkı: ılgaz

19 aralık'ta erciyes'ten geldiğimizden beri etkinliklere ara vermiştik. bunun üzerimizde yarattığı 'büyük şehir sıkıntısı'nı üzerimizden atmak için sevgililer gününde kaçmaya karar verdik. ne zamandır türkiye'nin bence en güzel milli parkı olan ılgaz dağları hakkında konuşuyorduk. oraları göstermek istiyordum sevgilime. ben de en son yaklaşık on yıl önce gitmiştim, özlemiştim ben de hanidir.

yola çıkacağımız cuma gününün öğlenine kadar çadırda kalmak ve zirve tırmanışı yapmak niyetindeydik. ama cuma günü öğlende hafta sonu için yapılan hava durumu öngörülerine bakarak otellerde yer araştırmaya başladık. zirveye gitmekten filan da vazgeçtik. anlayacağınız tam bir tatlı su dağcısı olduğumuzu bir kez daha kanıtladık. hava durumu gözümüzü korkutmaya yetmişti.

cuma akşam iki araç yola çıkıldı. molalarla birlikte dokuz uykusuz saatin sonunda, sabah, kastamonu yolunun en yüksek noktasındaki karayolları tuzlama tesisine ulaştık. yolun kenarlarında yaklaşık bir buçuk metre kar vardı. milli park girişinde araçtan inip örsem'e doğru hanımla birlikte yürümeye başladık. karda zincirsiz bir biçimde yol almaya çalışan, yalpalayıp duran araçlardan kaçınmaya uğraşırken bir tanesi durup bizi otele kadar götürmeyi teklif etti. sabahın soğuğunda büyük bir minnetle kabul ettik. sürücü örsem otelin aşçıbaşısıymış, bizi doğrudan otele getirdi ve kahvaltıya yönlendirdi.

kahvaltının ardından odamıza çıkıp şehrin ve gece yolculuğunun yorgunluğunu öğlene kadar uyuyarak üzerimizden atmaya çalıştık. öğlen yemeğinden sonra burada yapılacakları gözden geçirince elimizde yalnız iki seçenek olduğunu gördük: 1- kaymak, 2- TV izlemek. her ne kadar ben TV izleyelim diye çok direttiysem de hanım bu sezon hiç kaymamış olmamızı gerekçe göstererek beni kandırdı. kayak kirası 20-25 TL civarında, telesiyej de tek biniş 5 TL, sınırsız 15 TL. oldukça uzun ve zahmetli bir hazırlığın ve otobüs kuyruğundan hallice bir kuyruğun ardından saat 15.00 sularında telesiyejde yerimizi aldık. telesiyej 17.00'de kapanacağından az bir zamanımız vardı aslında.

her zaman olduğu gibi telesiyejden inerken dengemi sağlayamayıp yere düştüm. telesiyejden inerken bir türlü ağırlığımı öne vermeyi başaramıyorum. arkamdan inenlerin yerde yuvarlanırken bana çarpmalarıyla ortaya çizgi film manzaraları çıkıyor. herkes üst üste alt alta. neyse ki telesiyejin iniş bölgesine insan yumağını yerden kaldıracak birilerini koyuyorlar.

kayak yapmayı 28 yaşımda öğrendiğim ve yılda yalnızca bir kez kayak yaptığım için takdir edersiniz ki tekniğim çok zayıf. ancak ayakta durabilecek kadar biliyorum bu işi. ilk inişimde de tek yaptığım sapan yapmayı hatırlamaya çalışmak oluyor. dizleri kır, bileklerini kırma, kayağın yanlarını sürt... bir de elbette ne yap, ne et, düşme. gerçi olmuyor, ne zaman düşmek aklıma gelse düşüyorum. o yüzden düşmeyi aklıma getirmemeye çalışıyorum. dizleri kır, ağırlığını öne ver, kayağın yanlarını kullan, düşmeyi aklının ucundan bile geçirme...

telesiyej kalabalığını yeniden çekmemek için teleskiye gidelim diye konuşmuştuk. oraya doğru gidersek hem pist daha uzun olacaktı, hem de sıra beklemekten kurtulacaktık. ama daha önce hiç teleski kullanmamıştık, nasıl kullanıldığını bilmiyorduk. girdik sıraya, görevli başladı uyarıları sıralamaya: dik durun, oturursanız düşersiniz, kayakları paralel yapın, yapmazsanız düşersiniz, batonlar sol ele, sağ elle demiri tutun, böyle yapmazsanız düşersiniz, şöyle yapmazsanız düşersiniz... uzayıp gidiyor liste. beni bir telaş aldı. iki elimle sıkı sıkı tutundum alete, o beni çekiştiriyor arkamdan, ben onu. altımdan ha kaydı, ha kayacak. bana çok ama çok uzun gelen bir sürenin sonunda yukarıya ulaştım. bir baktım yardımcı olacak kimse yok, yalnızca kocaman bir tümsek var, korkuyla ellerimi bıraktım. bırakınca alet altımdan kayıp beni serbest bıraktı. o yoluna, ben yoluma...

arkamdan hanımın da gelmesi gerekiyordu ama başkaları geldi o gelmedi. sonunda haberi geldi. yolda düşmüş. üç sefer denedi, üçünde de sonuna kadar çıkmayı başaramadı. o hep yarı yoldan kaymaya başladı. ben korkumdan alete sıkı sıkı tutunup en sona ulaşmayı başardım hep. hayır, bir biçimde yolda düşsem kaymam gereken yerler çok dik, kayamayacağım hanım gibi. düşmeyeyim diye dualar okuya okuya sonuna kadar vardım her seferinde.

ılgaz dağlarının başlangıç düzey pistleri uludağ'ın başlangıç düzeyi pistlerine göre daha dar ve daha kısa. ayrıca pistlerin dışı çok sık ormanlık. ağaçların içerisinde kaymak gibi bir seçeneğiniz hiç yok. bizim gittiğimiz hafta sonu kar yoğun bir biçimde yağıyordu ve pistte kar çok yumuşaktı. ama telesiyejde çıkarken görülen manzara kesinlikle uludağ'dan daha güzeldi.

sevgililer günü kayak etkinliğini zirve kafe'de sıcak şarapla sonlandırıp akşam yemeği için örsem'e döndük. örsem'de yemeklerin tümü açık büfe idi ve oldukça güzeldi. özellikle salata ve tatlı çeşitleri çok boldu. ankara üniversitesi'nden olmayanlar için örsem'de hafta sonu kalma ücreti kişi başı 100 TL, hafta içi ise 60 TL idi. odalar geniş, temiz ve sıcaktı. tesis 2003 yılında açılmış. lüks değil ama konforluydu. örsem'in bulunduğu yerde TSK'nin ve jandarmanın birer tesisi ile başkaca 2 otel daha vardı. telesiyeje de çok yakındı.

akşam şehrin, yolun ve kayağın yorgunluğu nedeniyle erkenden yattık. sabah da erkenden kalktık. kahvaltının ardından otelden çıkışımızı yaptırıp arkadaşlarımızın kaldığı doruk otele doğru yürümeye başladık. doruk otel karayolları tesisinin tam karşısında, örsem'in bulunduğu yamacın tam ters tarafındaydı. oraya gitmek için iki yol vardı. birinci seçenek telesiyej ile yukarı çıkıp aşağı doğru yürümek. ikinci seçenek ise yola inip yoldan yürümek. bizim yürümeye başladığımız saatte telesiyej çalışmaya başlamamıştı. ayrıca epey sis vardı. siste bilmediğimiz bir yeri aramak istemediğimiz için bildiğimiz yoldan yürümeye karar verdik. milli parkın kapısına yürüyüp kastamonu-çankırı yoluna çıktık. yolun kenarından, kıyısından karayollarına kadar yürüyüp oradan da otel yoluna saptık. bol manzaralı bu yürüyüş yaklaşık iki saat kadar sürdü. otele vardığımızda telesiyejin çalışmasını beklememiz halinde on beş dakikada doruk otele ulaşmış olacağımızı görüp kulağı tersten tuttuğumuz için biraz hayıflandık ama ılgaz ormanlarında bir yürüyüş yapabildiğimiz için mutluyduk.

arkadaşlarımızın kimisi yürüyüşte, kimisi yatakta, kimisi de kayaktaydı. zirveyi deneyenler sislerin üzerinden küçük hacettepe zirvesine ulaşmayı başarmışlardı. herkesin keyfi yerindeydi. biz de iyice dinlenmiştik. akşam saatlerinde dönüşe geçtik ve gece yarısı yeniden evdeydik.

kapıdağ’da bisikletli doğa yürüyüşü

'bisikletli doğa yürüyüşü' diye birşey olur mu? ne saçma! yürüyorsan bisiklet niye? bisikletin varsa niye yürüyorsun? karışık biraz değil mi? bunu anlamak için tatlı su bisikletçisi olmak gerekiyor. anlayanlar bizdendir, kalanlara selam olsun...

yaz başında motosiklet aldık diye, bisikletin pabucu dama atılmıştı. (pabuç atmak demişken, helal olsun muntazır el zeydi adlı gazeteciye! bush'a elinde olan herşey ile, tüm yüreğiyle saldırdı. ben de o kadar cesur olmak isterdim.) yaz boyu her hafta sonu iki teker üzerindeydik ama pedal çevirmiyorduk. arada sırada ortaya atılan bisiklet turu önerilerini 'cebren ve hile ile' motosiklet turu biçimine çevirtip pedallı iki tekerin hakkını yedik durduk. yaz bitip güz geldiğinde daha bisiklete binmemiştik. havalar iyice soğuyup da artık motor üstünde duramaz hale gelince bir bisikletimiz olduğunu anımsadık.

kurban bayramı tatili dokuz gündü, biliyorsunuz. insan bu kadar uzun zamanda neler yapmaz ki? ne serüvenler yaşanır, ne keşifler yapılır. ama bizim basiretimiz bağlandı. bir türlü seçeneklerden birisine karar veremedik. biz geç kalınca da ulaşım sorunları baş gösterdi. bayramdan önceki son hafta bütün seçenekleri ani bir kararla eleyip bir süredir rafta duran kapıdağ yarımadası bisiklet turunu gündeme taşıdık. çünkü gidiş dönüşü ayarlamak görece kolaydı: bisikletleri yenikapı'dan veriyorsun feribota iki saatte bandırma'dalar. sonra yarım saat pedal basınca kapıdağ yarımadasındasın. ama bayramda bandırma'ya feribotta yer bulmak ne mümkün. ne yapacağız? marmara adası vapuru bomboş. "önce marmara adası'na gider, oradan da bir biçimde erdek'e geçeriz." dedik. bu plana uymaya hevesli iki bisikletçi arkadaşın katılmasıyla dört kişilik grubumuz kurulmuş oldu.

gitmemize bir gün kala hanım ve ben hastalandık. ikimiz de grip olduk. diğer arkadaşlara durumu haber verdik:

- siz marmara adası'nı turlayın. bu süreçte biz de dinleniriz. sonrasında bandırma'da sizinle buluşuruz.

iki gün hasta yattıktan sonra, daha tam iyileşmeden başladık hazırlıklara. bisikletlerin bakım görmesi gerekiyordu. bütün yaz yatan bisikletlerin durumu çok kötüydü. benim bisikletin arka tekerleği yağsızlıktan dönmüyordu. neyse ki ustamız iki saatlik bir çaba sonucunda bisikletlerimizi yola çıkabilecek duruma getirdi.

yine sabahın köründe yeni bir serüven için düştük yollara. bisikletlerimizi arabayla bostancı'ya, feribotla yenikapı'ya oradan da bandırma'ya taşıdık. arkadaşlarımız bizi aşağıyapıcı köyü'nün kahvesinde bekliyorlardı. bir saatlik çabanın sonunda onlarla buluştuk. çay içip marmara adası'nda yaptıklarını dinledikten sonra hep birlikte yollara düştük.

kapıdağ yarımadası eskiden karaya yakın bir adaymış. zaman içinde ada ile anadolu karası arasındaki bölüm toprakla dolunca yarımada olmuş. bugün boyun biçimindeki bu oluşumun bir yanına bandırma ve diğer yanına erdek körfezi deniyor.

ilk hedefimiz yarımadanın ortasındaki sekiz yüz metrelik tepeyi aşıp adanın en kuzeyindeki ballıpınar köyü'ne ulaşmak. orada geceleyip tura devam edeceğiz. aşağıyapıcı'dan çıkar çıkmaz rampalara tırmanmaya başladık. önce yukarıyapıcı'ya yöneldik. sonra ormanların içine dalıp toprak yollardan yarımadanın en yüksek noktalarına kadar çıktık. ancak bu iş hiç de kolay olmadı. iki gündür bisiklet üzerinde turlayan arkadaşlar kaslarını açmışlar ama biz iki gündür hasta yatıyor olduğumuzdan başladık bisikletli doğa yürüyüşü yapmaya. tepeyi aşana kadar bisikletin yanında, yukarı doğru bisikleti itekleye itekleye yürüdük. hava soğuk olmasına karşın bu çaba bizi bir hayli terletti ve yordu. sonunda tepeye ulaşınca bisikleti taşımaktan kurtulduk ama inişin de derdi ayrı: hava soğuk, vücutlar terli, yollar toprak ve biz son süratle bisikletlerle yokuş aşağı kayıyoruz. önce parmaklarımız dondu, sonra rüzgar içimize işledi, yavaş yavaş... yine de her çıkışın bir inişinin olması güzeldi...

manastıra giden yolda bir ara üç toprak yoldan oluşan bir kavşağa geldik. hepimiz gideceğimiz yolun en zorlu ve en dik olan yol olacağından emindik. kuzeye doğru giden bu yolu izleyerek manastıra ulaştık. cumhuriyetin kuruluşuyla bölgedeki rumlar "mübadele" edilince manastır sahipsiz kalmış. kullanıldığı dönemde 360 odası varmış. ama şimdi birkaç duvarı bulunan bir yıkıntı durumunda. duyduğumuza göre yıkılmasına da askerlerin çatıdaki kiremitleri söküp kendi ihtiyaçlarına kullanması neden olmuş. biz oradayken birkaç yeni 'hazine arama' çukuru da gördük. anlayacağınız manastırın durumu kötü.

manastırın yakınlarında dolaşan atları biraz sevdikten sonra güneş kararmadan geceleyecek uygun bir yer bulmak için yeniden yola çıktık. kısa bir süre sonra da ballıpınar köyüne geldik. burası yaklaşık iki yüz haneden oluşan görece büyük bir köy. onlar da mübadelede buradan gidenlerin yerine bulgaristan'dan gelmişler. pomaklarmış, kendi aralarında "pomakça" denilen bizim ilk kez duyduğumuz bir dil konuşuyorlardı. kahvehaneye girdik, 'rumeli tv' izliyorlardı. köyün bakkalı kapalıydı. kalacak yer de yoktu. yiyecek bir şey ve yatacak bir yer bulamadığımızdan yönümüzü ormanlı köyüne çevirmek durumunda kaldık. orada da kalacak yer olduğundan emin değildik. ama denemek zorundaydık.

akşamın alacakaranlığında on kilometrelik yolu geçmek üzere yola düştük. yarımadanın kuzeyi boyunca uzanan inişli çıkışlı yolda, bazen bisikletler bizi taşıdı, bazen de biz bisikletleri taşıdık ve hava karardıktan hemen sonra ormanlı köyü'ne vardık. karanlıkta köye gelen, dört yorgun, kask takan yabancıyı ormanlı köyü'nün kahvesindekiler oldukça güleryüzlü karşıladılar. yazın pansiyon olarak işletilen ama bu mevsimde kapalı bir adresi gösterdiler bize.

köye girişte güçlü bir ışıldak gözümü almıştı. baktım, mezarlığın yanındayız, ışık da büyük bir mezarı aydınlatıyor.

nihat amca ve ailesi pansiyonlarında kalmamıza izin verdiler. bize sunabilecekleri temiz örtü dışında bir lüksleri yoktu ama bize yeterdi. yorgun yolcularına ikram edecekleri sıcak çorba dışında bir şey de yoktu. ama bunu da sorun etmedik. aramızda konuşup iki gün burada kalmaya karar verdik.

akşam ısınmak için kahvehaneye gidip biraz avcı kanalını seyrettik. yarım saatliğine açılan ve pek de birşey bulunmayan bakkaldan bisküvi aldık. akşam saat sekiz sularında yeterince oturduğumuza kanaat getirip soğuk yataklarımıza uzandık.

ikinci gün için planımız köyün etrafındaki toprak yollarda gezinmekti. köyün güneyinde üç tane sekiz yüz metrelik tepe var. bu tepeler baştan başa ormanlarla kaplı ve toprak yollarla örülmüş durumda. biz de bu günümüzü ormanların içinde sonbaharı yaşamaya ayırdık. kahvaltıdan sonra köyün bulunduğu koyun tam ortasından güney'e giden yola saptık. önce köy halkının bahçelerinin ve tarlalarının yanından geçtik. sonra yükselmeye başladık. biraz yükseldikten sonra köylülerin yaptığı bir yaban domuzu çitini geçtik. o noktadan sonra her yan ormanlar ve sonbaharın renkleri ile kaplandı. bu sonbahar ormanlarda, dökülmüş kiremit rengi yaprakların üzerinde zaman geçirecek fırsat bulamamıştık. bacaklarımızın çekmediği noktalarda yaprakların üzerinde epey keyifli yürüyüşler yaptık, yanımızda da bisiklet.

deniz seviyesinden kapıdağ yarımadasının en yüksek noktalarına kadar kan ter içinde pedal çevirmenin en kötü yanı neydi biliyor musunuz? sonunda inişe geçtiğimizde ve artık hiç güç harcamadan yol almaya başladığımızda donmaya başlıyorduk. hava epey soğuktu, hastalıktan yeni kalkmış terli bedenlerimizle buz gibi rüzgarda yol almak biraz eziyet oldu. ama biz, dört kafadarın keyfi, tüm soğuğa karşın, yağmur yağmadığı için çok yerindeydi.

toprak yollarda hızla ilerledik ve güneşin batmasına yakın saatlerde yeniden köyü yukarıdan gören tepeye ulaştık. buradan güneşin batışını seyrederken köyden gelen davul seslerini dinledik. biz köyde düğün olduğunu düşünmüştük. ama asker uğurlamasıymış. köy kahvesinin önüne kurulan masalarda erkekler eğleniyorlardı. gün içinde köydeki tüm evleri davul eşliğinde gezip para toplamışlar. bu saatlerde de yemek yiyip şarkılar söylüyorlardı. biz ise bir yandan onları izlerken, bir yandan da kahvehanede ısınmaya çalışıyorduk. içinde fazla birşey olmayan bakkalın açılmasıyla ihtiyaçlarımızı karşıladık ve yatmaya gittik. bizim ayrıldığımız saatlerde eğlence sürüyordu.

üçüncü gün kahvaltıda kaldığımız yerin sahibi nihat amca'yla önceki gece yapılan asker uğurlamasını konuşuyorduk:

- sizin çocuklarınız var mı?

- bir kızım var. bir de oğlum vardı. 95'te şehit düştü.

- ...

başka birşey soramadık nihat amca'ya. kahvaltımızı edip vedalaştık. köye geldiğimiz gün, mezarlığın yanından geçerken gözümü alan ışıldak köyden ayrılırken aklıma geldi. dönüp ışıldağın aydınlattığı büyük mezardaki isme baktım. nihat amca'nın oğluydu. onunla gurur duyuyor olmalıydılar.

bugün için amacımız kapıdağ yarımadası'nın doğu taraflarını gezmek. ilk hedefimiz ise yine ballıpınar köyü'ne gitmek. kapıdağ yarımadası'nın kuzeyi boyunca uzanan bu yolu geçen sefer karanlıkta ve epey endişeli geçtiğimizden güzelliğini pek de anlamamıştık. şimdi güneşli bir günde yol bize bambaşka ve kesinlikle çok güzel göründü. denize paralel uzanan toprak yol yarımadanın doğa şekillerine uygun olarak bir yükselip bir deniz seviyesine iniyor. tüm tur boyunca olduğu gibi burada da yokuşlarda bisikletli doğa yürüyüşü yaptık ve yeniden deniz kıyısına indiğimizde dinlendik.

öğlen saatlerinde yine ballıpınar köyünün kahvesindeydik, yine "rumeli tv" izliyorlardı. duvarlardaki atatürk resimlerini gösterdiğimizde köyün CHP destekçisi olduğunu söylediler:

- biz bulgaristan göçmeniyiz. mübadelede yerleştik buraya. bizi gavur zulmünden kurtaran kişiyi asla unutmayacağız.

- bazıları geçmişlerini unutabilir ama biz çekilen acıları ve bizi bu acılardan kurtaranı unutmayacağız.

- neden bu köye asfalt yol gelmedi sanıyorsunuz. AKP'yi destekleyen tüm köyler kalkındırıldı. AKP'yi destekleyen son köyden buraya kadar asfalt yol gelmez miydi? gelirdi elbet. ama bize bunu uygun gördüler.

kahvede birkaç çay ve bisküvi eşliğinde sohbet ettikten sonra yolu öğrenip yeniden düştük yola. amacımız yarımadanın kuzeydoğusundaki karşıyaka'ya kadar sahilden yol almaktı. ancak orada kalacak yer bulunmadığı söylendi bize. buna karşın ilk geldiğimiz gün gördüğümüz otel tabelalarına güvenerek karşıyaka'nın biraz daha güneyine, tatlısu tarafına doğru ilerlememiz durumunda, açık otel bulabileceğimizi düşündük. yolun çevresi ve yolun kalitesinde bir süre sonra çok belirgin bir değişim oldu. önce yol asfalta döndü. sonra çevrede tavuk çiftlikleri ve yazlık evler artmaya başladı. kuzey tarafının el değmemiş bölgelerinden oldukça farklıydı buralar. yeşillikler azaldı, binalar ve arabalar arttı.

öğlen saatlerinde çayağzı'na geldik. limandaki "alamet balık restoranı"nın ününü bandırma vapurunda duymuştuk. kapıdağ yarımadasının belki de en ünlü yerinde balık yedik, işletmenin sahibiyle sohbet ettik. neredeyse bomboştu. ama balıklar taze, köfteler lezzetliydi. ününü kesinlikle hak ediyordu.

artan trafiğe karşın, dikkatli ve hızlı bir biçimde hava kararmadan tatlısu'ya vardık. yol üzerinde gördüğümüz oteller hep kapalıydı. en son burada bir otele bakacak, o da olmazsa bandırma'ya yönelecektik. neyse ki hava kararmadan hemen önce ulaştığımız tatlısu'daki "mete otel" açıktı ve bize verebilecek odası vardı. yola çıktığımızdan beri ilk defa yıkanacak bir yer bulabilmiştim. ılık suyla kısa bir duş aldım. akşamın kalan bölümünü şömine başında çay içerek ve otelin diğer birkaç ziyaretçisi ile sohbet ederek geçirdik.

son gün gidilecek yol oldukça kısaydı. bu yüzden rahat bir kahvaltı yaptık, otelin sahibiyle vedalaşıp yola çıktık. yoğun trafikte iki saat kadar pedal çevirdikten sonra bandırma'ya ulaştık. benim isteğim bandırma etnoğrafya müzesini gezmekti. ancak buradan istanbul'a gitmek düşündüğümüz kadar kolay olmadı. yaklaşık üç saat kadar bandırma limanında istanbul'a iade bilet gelmesini bekledik. herkese bilet bulduktan sonra geriye ancak yemek yiyebilecek kadar bir zaman kalmıştı. limanın yakınındaki meydanda öğlen yemeklerini yedikten sonra feribotla istanbul'a geri döndük.

dönüş yolunda 2009 mayıs'ında yarımadanın kuzeyindeki ormanları yeniden bisikletle gezme planlarını hazırlamıştık bile. ama dönüş yolunda en çok konuştuğumuz konu şehitler, şehitleri göre göre neşe içinde askere giden gençler, kendilerine oy veren köyleri kalkındırırken oy vermeyen köyler sanki bu vatanın çocuğu değilmişçesine davranan politikacılar idi...

sütdonduran’dan erciyes

sabahın üçü, yataktayız:
- kışt, kışt...

- n'apıyosun sevgilim sabahın köründe?!

- şeytan kovalıyorum

- nasıl yani???

- şeytan dürtüyor da beni "hazır izin de almışken boşver tırmanmayı. üç gün yat, dinlen. ne gerek var şimdi kayseri'ye kadar gitmeye!" diye. onu kovmaya çalışıyorum.

- benimkisi de bana aynı şeyleri söylüyor, vallahi. benimkisini de kovsana.

- kalk hadi, kalk. onca para verdik uçak biletlerine, yanmasın.

sabah saat dört. arabayla havaalanına doğru yola çıktık (1). acaba kazma, krampon, bıçak... gibi delici ve kesici aletleri güvenlikten geçirebilecek miyiz? bunca ağır çantaları ek ücret ödemeden uçağa aldırabilecek miyiz? neyse ki büyük bir sorun çıkmadı. yalnızca dağ ayakkabılarımızdaki demirler yüzünden metal dedektöründen çorapla yürüdük. ekibimiz havaalanında yine bir araya geldi:

- kızılkaya'da çığı yedikten sonra ilk düşündüğüm "tüh be! neredeyse vadi tabanına kadar sürüklendim. şimdi yeniden nasıl çıkacağım bunca yolu?" olmuştu. ama aradan geçen zamanda tehlikenin büyüklüğünü daha iyi anladım.

- evet, ben de şimdi çığ yemekten daha çok korkar oldum...

havaalanı aktarma otobüsüyle uçağa bindik(2). kırk dakikalık bir uçuştan sonra kayseri'ye indik(3). önce dolmuşla havaalanından şehir merkezine gittik(4). kahvaltı niyetine birer çorba içip yirmi dakikada bir geçen hacılar otobüslerinden birisine atladık(5). kısa bir yolculuğun sonunda da hacılar'a vardık. hacılar dağcılık kulübü bizi odasına davet etti, çay ikram etti. son hazırlıklarımızı burada tamamlayıp çantalarımızla birlikte belediyenin kamyonlarından birisinin kasasına doluştuk(6). kamyon yolun buzlandığı 2.300 metrelere kadar dolana dolana getirdi bizi. evden çıkalı yaklaşık yedi saat olmasına ve bu süreçte altı araç değiştirmiş olmamıza karşın hala önümüzde çok yolumuz vardı, neyse ki henüz öğlen saatleriydi:

- sütdonduran yaylası 2.700 metre yükseklikte. buradan yürüyüş hızınıza bağlı olarak dört ya da beş saat dağ evine ulaşabilirsiniz.

dedi ahmet. yanıtım gecikmedi:

- ekip üç saatte varır o halde dağ evine. ben de hava kararmadan önce ancak gelmiş olurum, sanırım. siz yemekleri hazırlayın bari... (gülüşmeler)

kızılkaya ekibimiz yedi kişiydi. bu sefer bir eksik beş fazla ile on bir kişiyiz. mimar sinan dağcılıktan genç arkadaşlar var yanımızda. 89 doğumlu filanlar. onlar bile reşit olmuş da üniversite öğrencisi olmuş. anlayacağınız biz dede olmuşuz da farkında değiliz.

gerçekten de onların yanında kendimi yaşlanmış hissettim. bir yandan gülüşüp şakalaşıyor, bolca fotoğraf çekiyor, öte yandan neredeyse koşarak tırmanıyorlardı. enerjilerini çocuklar gibi israf ediyor olmalarına karşın benden hızlı tırmanmaları karşısında yaşlandığımı anladım. ama bir dakika ya... kızılkaya'da ben ekibin en genciydim. yine ben en arkadan geliyordum. o halde sorun yaş değil. bitmişim ben...

ekibin en kötüsü oluşuma mazeret üretmeye çalışarak ve diğerlerine yetişme telaşı içinde dağ evine ulaştım. hacılar dağcılık kulübünün dağ evi neredeyse uludağ otelleri kadar güzel. "boydak holding"in katkılarıyla bu yıl inşa edilmiş. mutfak, tuvalet, lavabo, sedirler... ihtiyacımız olan herşey var. evin tam ortasında da kocaman bir şömine var. borular ve jeneratör donduğu için su ve elektriğimiz yok. ama önemli değil, dağ evi çadırda kalmaktan bin kat lüks...

ilk gün kalan saatleri ateş başında sohbet, yeme-içme ile geçirdik. sıcacıktı, çok güzeldi. gece üçte kalkıp tırmanışa gideceğimizden erkenden yattık.

dağ evinin yerleri parke olduğundan gece biri tuvalete kalkınca takırtıdan uyumak zor oldu. bunu saymazsak yol yorgunluğuyla deliksiz uyudum. uyandığım saatte hala tırmanışa katılmamak için bir mazeret bulamamıştım. önümde bulmak için bir saat vardı. ama herşey yolundaydı: yemekler ortak yapılıyordu, akşamdan bolca kar eritmiştik, bol suyumuz vardı. gece şömine biraz tütmüş, dumanı baş ağrısı yapmıştı. ama bunu da kullanamadım çünkü herkes aynı durumdaydı. hazırlandım.

dördü yirmi geçe herkes hazırdı. yürümeye başladık. havadan yana şansımız çok iyiydi. bilen bilir, erciyes'in dillere destan bir rüzgarı vardır. bu tırmanışta da rüzgar peşimizi bırakmadı. açıkta kalan yerleri donduruyordu. rüzgar dışında bir kış tırmanışı için sıcak bile sayılabilirdi.

gecenin karanlığında hızlı adımlarla tırmanışa geçtik. yapmamız gereken 3.600 metrelik bir sırt hattını geçmek, bir kaya kütlesinin altından dolaştıktan sonra bir tünelden geçip 3.917 metrelik zirveye ulaşmak. daha önce burayı yazın tırmanmıştık ve çadırımıza geri dönmemiz yaklaşık on iki saat kadar sürmüştü. rotanın bazı bölümleri dik ve tehlikeli ama her şeye hazırlıklıyız.

karların içinde saatler boyu öndekinin açtığı ayak izlerine basarak ilerledik. ama biz yaklaştıkça sırt uzaklaşıyor gibiydi. eğim arttıkça hızımız azaldı, benim ayaklarım ve ellerim üşümeye başladı. ama her geçen saat dağ evinin sıcaklığını üzerimden attım, uykum açıldı, kendimi daha iyi hissettim. bir de güneş doğsa artık beni kimse tutamaz diye düşünüyordum.

sırta çıkmamıza yaklaşık yarım saatlik yol kalmıştı:

- tabakalar üst üste birikmiş durumda. bizde tabakayı kestik. eğer biraz daha zorlarsak çığ düşecek. bulunduğumuz noktada tabaka inerse, kızılkaya'dakinden daha tehlikeli bir durum oluşacaktır.

- çığ hattının tam ortasındayız. bir çığ olursa hepimizi yutar.

- geri dönelim.

saat yediyi yirmi geçiyordu. güneş, aşmaya çalıştığımız sırtın hemen arkasındaydı. sırtı aşabilsek güneşe ulaşacağız ve belki zirveye de ulaşacağız.

- tırmanışı sürdürsek bile zirve dönüşü bu sırtlara güneş vurmuş olacak. yorgun argın buraya ulaştığımızda kesin çığ düşüreceğiz.

- evet, daha çok risk almaya gerek yok.

saat daha sabah dokuz buçuk. yeniden dağ evine döndük. herkesin neşesi yerinde. günü ateş başında sohbetle, ara ara uyuyarak, bol bol yemek yiyerek geçirdik. bu iki günlük etkinlikte bütün ömrüm boyunca oturduğum sürenin toplamından fazla oturdum sanıyorum ateşin başında. (ateşi sürekli yanık tutan arkadaşlara çok teşekkür ederim.) dağ evi halkının oyun kağıtlarıyla 'eşek' oynamaya başladığı saatlerde yavaştan uyku tulumuna süzüldüm ve onca gürültüye karşın bebekler gibi uyudum.

saat sabah yedi. dönüş gününde dışarıda çok şiddetli rüzgar vardı. hava kapalıydı. kar mı yağıyordu, yoksa rüzgar yerdeki karları mı savuruyordu bilmiyorum ama göz gözü görmüyordu. geldiğimiz yoldan hızla aşağı indik. kamyonun bizi beklediği yere vardığımızda hava değişmiş, şiddetli soğuk ve kar yerini güneşe bırakmıştı. kamyonun kasasına doluştuk ve hacılar'a geri döndük. herkes yemek yemek için sabırsızlanıyordu. bu yüzden hacılar'da oyalanmayıp kayseri'ye indik. güzel bir yemekten sonra hunat çarşısında çaylarımızı içtik. akşam hepimiz evlerimizdeydik.

bu etkinlikte çok önemli bir şeyi anladım: dağ evi dağcılığın gelişmesi için olmazsa olmaz. türkiye'de dağ evlerinin yaygınlaşması gerekiyor.

bir motorcu fıkrası

serçenin biri baharın gelmesiyle aşık olmuş. bir sağa, bir sola salınarak uçuyor; bir yandan da sevdiğini düşünüyormuş. böyle dalgın dalgın uçarken ne kadar alçaldığını fark etmemiş... o sırada sarışın sevgilisini arkasına atmış bir sağa, bir sola yatarak hızla üzerine gelen bir motorcu görmüş. ama çok geç...

serçe 'çotanak' diye motorcunun kaska çarpıp baygın yere düşmüş.

kaska çarpan serçe yüzünden sersemleyen motorcu az ileride durmuş. sarışın yolcusu, küçücük kazazedeyi görünce kıyamamış, yolda yerde yatar bırakacak halleri yok ya, getirmişler baygın serçeyi eve.

evde eskiden kalma bir de kafesleri varmış... sarışın, baygın serçeyi kafesin içine güzelce yerleştirmiş. kafesin içine de halihazırda taze kuş yemi olmadığından, az biraz su, az biraz da ekmek koymuş. motorcu sevgilisiyle alemlere akmış...

bizim aşık serçe bir süre sonra ayılmaya başlamış. kafa hafif bulanık, ortalığı daha tam seçemiyor... çevreye bir bakmış ki parmaklıklar var, ekmek ve su dışında da birşey yok bulunduğu yerde...

- hass..tir laaann! öldürmüşüz motorcuyu!..

gaziantep’in iki yüzü

hiç dikkat ettiniz mi? kadim şehirlerin hep iki yüzü oluyor. bir yüzü eski mimari yapılardan geçmişe bakıyor, diğer yüzü ise şehirde yaşayanların gözlerinden geleceğe...

geçenlerde ikinci kez gaziantep'e gittim. kenti önceden görmüş olmama karşın tanıyamadım. birincisinde tatil amaçlı gitmiştim, bu kez iş için gittim. önceki gelişimde gaziantep mozaik müzesini, gaziantep kalesini ve çarşılarını gezmiştim; bu sefer tapuyu ve belediyeyi gördüm. sanki başka bir kentteyim.

işlerimi bitirdikten sonra akşam yemeği için bildik bir yere gitmek istedim. önceki gelişimizde yemeğimizi, ünlü 'imam çağdaş'ta yemiştik. "bari" dedim "orasını göreyim. hatırladığım kadarıyla yemek inanılmaz güzeldi. eskileri yad ederim." taksiciye gitmek istediğim yeri söyledim, hemen götürdü. varınca dışarıya bakmadan dalgın dalgın parasını ödedim. yani beni bambaşka bir yere götürmüş olsa da inecektim, öyle birşey.

indim, tabelasında 'imam çağdaş' yazan, büyük bir mekanın önündeyim. ama benim hatırladığım yer buradan çok farklıydı. biz köhne, daracık bir yerde, üst üste diyebileceğim bir biçimde enfes bir yemek yemiştik. önünde durduğum yer ise istanbul boğazındaki herhangi bir yer kadar lüks ve büyük. bozuntuya vermedim, isimler aynı diye daldım içeri. 'iki yılda işi çok ilerletmişler, umarım lezzet eskisi gibi kalmıştır' diye düşünüyordum ki çalışanlar yanıma geldi:

- orası da duruyor. genellikle tur şirketleri turistleri götürüyor oraya. burası da uzun zamandır var.

içerisi çok geniş ve ferah. birçok çalışan var ve oldukça çalışkanlar, servis çok keyifliydi. müşterilerse genellikle gaziantep'in iş çevresi ve onların misafirleriydi: takım elbiseli, esmer yüzlü, göbekli iş adamları, zarif iş kadınları...

yemekler yine çok lezizdi. bir de tatlılarından yedim, inanılmazdı. hesap gaziantep için yüklüydü, ama bu lezzete uygundu bence.

kadim şehirlerin hep iki yüzü oluyor. şehirlisi modern yapıları, alışveriş merkezlerini, iş çevresini yaşıyor; turisti ise eski yapılar, müzeler ve manzara tepelerinden oluşan başka bir yüzünde geziniyor. şehirlisi alışveriş merkezinde kahvesini içerken, turist illa bir bedesten arıyor.

uçuş saatine kadar, gaziantep'in yeni sokaklarında dolandım. tur rehberlerinin bize göstermediği yeni gaziantep'e baktım. yenisini de beğendim.

(resimleri önceki gaziantep gezim sırasında çekmiştim. gaziantep müzesindeki ünlü çingene kız mozaiği ile gaziantep kalesi.)

kışa doğru adım adım: çelikbuyduran

niğde'ye giden otobüste, 2002 yılı başından beri kışın kamp yapmamış olduğum gerçeğini düşünüyordum. 2002 yılbaşında da ağrı kış tırmanışı için kamptaydık. bu sefer yeniden bir ağrı kış tırmanışı hazırlığı için kış kampında olacağım. rastlantı işte...

hafta boyunca hava çok iyiydi. ama hava raporlarına göre hafta sonunda aladağlar fırtınalı olacaktı. benim gibi bir tatlı su dağcısının böyle bir havada aladağlar gibi zorlu bir dağda işi olmazdı ya, neyse. ama önceden planladığımızdan tırmanışın tarihini değiştiremiyorduk. öte yandan bu hazırlık tırmanışı için çok ciddi bir hazırlık dönemi geçirmiştik ve pes etmiş olmak istemiyordum.

araca binmemizle uzun zamandır birbirini tanıyan ama bir süredir görüşememiş ekip üyeleri hasret gidermeye başladılar ateşli bir biçimde:

- bu yaz lenin'deydik. hiç ön hazırlık yapamadan gittik ama oldukça rahattık. raporlarda hep 21 gün olarak planlanmış bir tırmanışı 14 günde aradan çıkardık. (nasıl yani? yedi bin metre yüksekliğindeki bir dağa, hiç hazırlanmadan, normalden 1/3 daha hızlı mı tırmanmışlar?)

- bu çanta var ya ne kadar sağlam olduğunu size anlatamam. bugüne kadar 120'den fazla etkinlik yaptım, hepsinde benim yanımdaydı. daha yıpranmadı bile... (ne? kaç etkinlik yapmış? yüz yirmi mi dedi o?)

- ben demirkazık'ı bilinen her rotasından yazın çıktım. artık rotaların kış tırmanışlarına başlamak istiyorum. var mı benimle gelmek isteyen? (yok. yani o kişi ben değilim demek istiyorum. daha en kolay rotasının yaz tırmanışını bile yapmadım.)

- hehehe! biz de şey ettik, geçen hafta sonu uludağ'ın rotasının çoğunu yürüdük. hazırlık olsun diye yani... hani orası da dağ ya, hazırlık olsun diye şey ettik... (bizim örnek biraz sönük kaldı galiba. pek olmadı gibi sanki...)

aslında iyi hazırlanmıştık bu tırmanışa ama bu ekibe ayak uydurabilecek miyiz, emin değildim.

bütün geceyi otobüste geçirdikten sonra sabah niğde'ye vardık. oradan da dolmuşla çukurbağ'a geçtik. salim amca, traktörü ile bizi yol üstünde bekliyordu. biz yedi kişiydik. ama salim amca bizden izin istedi:

- iki arkadaş sizden önce aradı. onları sarı memedin yurdu'na götüreceğim. sizi bekletmek durumunda kalacağım, kusuruma bakmayın.

herkesi memnun etmeyi istiyor salim amca ama üç kuruş kazanç için sözünden dönecek insanlardan değil.

- sizi yarım yola kadar bırakırsam arkadaşlar da önce sizi bırakmamı kabul ederlerse iki ekibi de aynı anda götürebilirim. ama önce onlara sormam lazım, onlar öncelikli.

diğer ekibin kabul etmesiyle hep birlikte traktörün römorkuna doluştuk. hava kötüydü. güneyli bulutlar çoktan hedeflediğimiz kızılkaya zirvesinin üzerine çöreklenmişti. soğuk bir rüzgar esiyordu. böyle bir havada traktörde, açıkta yolculuk etmek çok zor. donuyorsunuz. herkes polarlarını ve rüzgarlıklarını sonuna kadar kapattı, taşıyıcının içine rüzgar yemeyecek biçimde çöktü. biz şehirlilerin tersine salim amca o kadar rahattı ki! incecik bir lise montuyla kullanıyordu traktörü. buraların adamı olduğu her halinden belliydi.

demirkazık'ın rotalarını inceleyerek sokullu pınar'ın batısında bir yere vardık. salim amca, bizi bırakırken yüzünden hiç eksik olmayan gülümsemesiyle iyi tırmanışlar diledi. o, diğer ekibi bırakmak için emli vadisine yönelirken biz de yürüyüş için son hazırlıklarımızı yaptık.

kamp yerimiz çelikbuyduran'a yükselirken adım adım kışa doğru ilerledik. her adımda biraz daha fazla soğuk oldu, her adımda biraz daha çok kar yağdı.

karayalak vadisi'nin içinde sürüp giden yürüyüşümüzün sonunda aladağların en zorlu kamp yerlerinden birisine ulaştık. oldukça dik bir yürüyüş oldu. ama salon çalışmalarının meyvelerini topladığımızı hissettim. çok güçlü ve deneyimli bir ekiple birlikte tırmanıyor olmamıza karşın oldukça yakın bir tempo yakalamayı başardık. ne yazık ki çelikbuyduran'a varmadan hava kötüleşti. dört saatlik yürüyüşün sonunda, saat üç sularında güneş vadiyi aydınlatmaz oldu, kar yağışı arttı. bir buçuk metre yüksekliğindeki bir kar tümseğinin arkasına kamp atmaya karar verdik. bulunduğumuz noktada en az rüzgar alan bölüm burasıydı. önce çadırların yerleri düzlendi, sonra teker teker çadırlar yerleşti.

buraya kadar herşey yolundaydı. ama çadır yeri üç çadır için biraz küçük geldi. üstüne üstlük bulunduğumuz nokta korkunç bir biçimde kar topluyordu. yağış çok şiddetli olmamasına karşın sert rüzgarın üfürdüğü karlar tam çadırlarımızı attığımız yerde kar birikmesine neden oluyordu. çadırları kurmamız yeni bitmişti ki benim çadırın biçiminin ve konumunun bize zor bir gece yaşatacağını anladık. iki direkli çadırımız, yelkene benzeyen biçimiyle duvarlarında kar birikmesine neden oluyordu. üstüne üstlük de rüzgar ilk bizim çadıra çarpıyordu.

ama hava koşullarından kaynaklı zorluklara eklenecek bir sorunumuz daha vardı: yıllar önce her koşulda çalışması için aldığım ocağımın bu koşullarda çalışmaması. bir yudum sıcak birşeyler içmeden tırmanamazdık. evden yola çıkmadan önce ocağı denemiştim, gürül gürül yanıyordu. ama çadırda bir türlü istediğim verimi alamadım. sonunda da tamamen söndü.

çadırımızın üzerindeki karları küredik, diğer çadırlardan uyumamıza yetecek kadar sıcak su alıp yattık. aradan bir saat ya geçmiş ya geçmemişti, büyük bir daralma duygusuyla uyandık. çadırın duvarlarının dışında o kadar çok kar birikmişti ki çadırın içinde neredeyse hiç yer kalmamıştı. bütün geceyi kar küreyerek geçireceğimiz böylece anlaşılmış oldu. sıraya koyduk, bir hanım yapacaktı, bir ben.

tırmanışa gidip gitmemeye tırmanışa başlama saatinde karar verecektik, yani 02.00'da. ama saat 02.00 ile saat 03.00 arasını tırmanışa hazırlanmak yerine çadırın tamamen gömülmemesi için kar küremekle geçirince bizde hiç istek kalmadı. zaten gece sürekli kar kürediğimizden doğru düzgün uyumamıştık. üstüne üstlük sıcak su yoktu. dahası kuru giysi de kalmamıştı. bu halde tırmanamaz, diğerlerini de yavaşlatırdık. kesin olarak gitmeme kararı aldık.

ekibin kalanı zirveyi denemek için yola çıktığında ben de kar küremeyi yeni bitirmiştim. bu seferki çabamın bizi güneş doğana kadar yeniden küreme derdinden kurtarmasını umuyorduk, zaten güneş doğunca da aşağı, sokullu pınar'a dönüp ekibin kalanının gelmesini orada beklemeyi planlıyorduk. yani kabus bitecekti.

tırmanışa giden ekibe çok güveniyorduk, her durumda bizim yardımımıza gerek olmayacak kadar güçlü ve deneyimli bir ekipti. ilk telsiz bağlantısı 06.00'da kurulacaktı. ama biz gecenin yorgunluğu nedeniyle bağlantı saatini kaçırmışız. uyandığımızda saat 06.45'ti. yeniden bağlantı kurmayı denerler belki düşüncesiyle telsize sarıldık. telsizi kurcalarken gelen konuşma seslerinin ben telsizden geldiğini sandım ama çadır arkadaşım (yani benim hanım) "hayır!" dedi "dışarıdan geliyor." büyük bir şaşkınlıkla tırmanışa giden arkadaşlarımızın geri dönüşünü izliyorduk. dönüş için saat daha çok erkendi.

tam sırta ulaşmalarına 10 metre kala bir ses: "dub!" ve "çıııııığ!"

bir kişi çığ kulvarının tamamen dışındaymış. iki kişi çığın başladığı noktaya yakın olduklarından sağa sola kaçışarak, çığ onları yutmadan kurtulmuşlar. tam çığ kulvarının üzerinde olan iki kişi ise çığ ile birlikte yüz elli metre kadar sürüklenmişler. bir tanesi akan karla birlikte yuvarlanarak ve taklalar atarak, diğeri ise sürekli durmaya çalışarak kulvarın sonuna kadar inmiş. hiç kimseye birşey olmamış olması büyük şans.

kampı toplamamız bittiğinde herkes hızla aşağıya yöneldi. her adımda karlar azaldı ve gece yaşadığımız kar fırtınasının izleri ortadan yok oldu. sokullu pınar'a vardığımızda salim amca yine güler yüzüyle ve traktörüyle bizi karşıladı. çukurbağ'a, kendi evine götürdü. daha dönüş otobüsü için çok zaman vardı ve o saate kadar bizi evinde ağırladı. çay, öğlen yemeği, elmalar, ikramlar... ama en güzeli de sıcak soba oldu. gecenin soğuğundan ve yaşananların şokundan sonra herkes burada yatışmaya başladı.

herkesin sızdığı saate kadar dönüş yolculuğunun tek konusu vardı:

- çığda yuvarlanırken dizimi bir yerlere vurmuşum, çok ağrıyor şu anda.

- neyse ki toz kar çığıydı. sürükleyip gömmedi bizi.

- asıl o setin üzerinde duramasaydım ve aşağı düşseydim kötü olurdu. en az yedi, sekiz metre vardı orası...

bir başka bisiklet şehri: iskenderun

italya milano'da yaşayan bir arkadaşımız bir keresinde bize motorculardan yakınmıştı:

- milona'da o kadar çok motosiklet var ki arabaların trafikte ilerlemesi olanaksız. kırmızı ışıkta durunca hemen önüne geçiyorlar. öyle bir iki tane değil, kırmızıda beklerken en az on beş motosikletli birikiyor önünde. ışık yeşile döndüğünde onca motosiklet gidene kadar ilerleyemiyorsun ve sonra ışık yeniden kırmızı oluyor. aynı öykü yeniden başlıyor.

- bebekle motosiklete binemiyorsun ki araba kullanmak zorundayım.

iş için geçen hafta içinde iskenderun'a gittim. bir önceki iskenderun'a gidişimde bana aracı sürücüsüyle birlikte vermişlerdi. ilk kez bu gidişimde iskenderun'da kendim kullandım arabayı. hava güzeldi. yolları bilmiyordum ama buluyordum. ellerim direksiyondayken iskenderun'un yolları ve trafiği bir öncekinden çok farklı göründü bana. arabayı kendim kullanınca yollarda ne kadar çok motosikletli olduğunun ayırdına vardım. her yanda, tıpkı avrupa şehirlerinde olduğu gibi park halinde motosikletler vardı. yollarda da çok vardı. her yandan aniden fırlayabiliyorlardı. gideceğim yerlere hep çok yavaş sürdüm.

işte tam o keşmekeşin içinde bir motosiklet ya da bisiklet şehrinde kendimi hep motosikletin üzerinde düşündüğümün ama buna her zaman olanak olmadığının ayırdına vardım. ayrıca şehrin alt yapısı buna uygun olmadan, motosiklet sürücüleri de trafik kurallarına tam olarak uymadan bir motosiklet şehrinin araba sürücüleri için ne büyük bir eziyet olacağının da ayırdına vardım. korkunçtu.

iskenderun belediye başkanı seçimler yaklaştığı için her yana "ya sev, ya terket" yazdırmış. demokrat partili bir belediye başkanı'nın 'demokrasi' anlayışına bizim kadar şaşırmış olan bütün gazete ve televizyonlar iskenderun'daydı. bu kadar demokrat bir belediye başkanının şehre motosiklet ve bisiklete uygun bir alt yapı oluşturmasını beklemek iyimser bir yaklaşım olur herhalde, değil mi?

(fotoğraf ktapur.sitemynet sitesinden alınmıştır.)