gürcistan – 2 / tiflis – stepansminda

kazbek, özellikle avrupalı dağcılardan yoğun ilgi gören bir dağ. bunda sanıyorum çıkışı kolay bir beşbinlik olmasının yanı sıra bir yunan destanına konu olmuş olmasının da etkisi vardır. prometheus'un tanrılar tarafından kazbek'e zincirlendiğine ilişkin yaygın bir inanış var. ‘holy trinity’ kilisesi de gezginlerin görmeyi istediği bir yer. yaz aylarında, cumartesi geceleri otel ve pansiyonlarda yer bulmak mümkün olmuyormuş. tüm otel ve pansiyonlar pazar sabahı yapılacak ayine katılmak isteyenlerle dolup taşıyormuş.

yola çıkmadan önce, en önemli sorunumuz yer ayırtamıyor, gürcistan hazırlıklarını türkiye'den yürütemiyor olmamızdı. ne stepansminda’daki* ev pansiyonlarında, ne de dağ evinde yer ayırtmayı başaramadık. dağ evinde, özellikle de bu yoğun sezonda, kesinlikle yer ayırmıyorlar. stepansminda’daki pansiyonların ise web sayfaları yok (olanlar da gürcüce ve gürcü alfabesi ile hazırlanmış. birşey okumak mümkün değil.) bu yüzden şansımıza güvenmemiz gerekiyordu.

köyün dolmuş durağı

istanbul sabiha gökçen’den 23.45 gibi kalkan uçağımız tarifesine uygun bir biçimde 02.45’te tiflis’e indi. saatlerimizi bir saat ileri aldık. bütün çantalarımızı yeniden bir araya toplayasıya kadar da bir saat kadar geçti ama yine de güneşin doğuşuna ve tiflis’ten kazbegi’ye kalkacak ilk aracın saatine (ilk araç saat 09.00’da kalkıyor) çok vardı. türkiye’de planlama yaparken havaalanından bir taksi ile anlaşır ve hiç oyalanmadan stepansminda’ya geçeriz diye düşünüyorduk. ama havaalanından stepansminda’ya kadar taksi için 250 Lari (yaklaşık 270 TL) istenince bundan vazgeçtik. zira dolmuş ile gitmek 10 Lari, gündüz saatlerinde taksi ile gitmek ise 60 Lari. biraz zaman kazanmak için bu farkı ödemeye değmezdi. bunun yerine havaalanının sakin bir köşesine kıvrılıp uyumayı tercih ettik.

dört saat kadar matların üzerinde uyukladıktan sonra kalkıp önce para bozdurduk. (havaalanındaki banka gişesi 100 USD karşılığında bize 164 Lari verdi.) sonra havaalanından şehre giden, kırık dökük, sıkış tepiş otobüse binip kişi başı 0,50 Lari ödeyerek tiflis’in bağdat caddesi sayılabilecek rustaveli caddesi’ne gittik.

köyde bir evin duvarındaki fresk

rustaveli caddesi’ne gitme nedenimiz havaalanındaki danışma görevlisinin tiflis’teki dağcılık mağazalarının burada toplandığını söylemesiydi. uçağa yakıt kartuşu sokamadığımız için bir yerlerden bütan propan kartuşu satın almayı umuyorduk. gerçi her ihtimale karşı yanımızda benzinli ocak ve benzin vardı ama zamanımız boldu nasılsa. ne yazık ki danışma görevlisi çocuk bize kesin bir adres ve mağaza adı veremedi.

yaklaşık yarım saatlik yolculuğun ardından rustaveli caddesi’nde otobüsten indiğimizde saat 08.40’tı. bu saatte açık bir dağcılık mağazası bulamayacağımızdan kahvaltı etmeye karar verip ilk gördüğümüz yere oturduk. koca çantalarımızı çok taşımadan zaman öldürmeye çalışıyorduk. birer yumurta, birer sallama çay ve ekmek için toplam 16,50 Lari ödedik. bu arada cep telefonlarını uluslararası görüşmeye açtırdık, türkiye’de yapmayı unutmuşuz.

bir saat kadar oyalandıktan sonra oturduğumuz yerden tabelasını gördüğümüz bir turizm acentasına nereden yakıt kartuşu bulabileceğimizi sordum. kadın bizi dinamo stadyumu’nun oraya yönlendirdi. neden oraya yönlendirdiğini sorunca rustaveli’deki mağazaların çok pahalı olduğunu söyledi. bir bildiği vardır diyerek bir taksi çevirdik ve çantaları bagaja yükleyip stadın oraya gittik. burada gerçekten yan yana bir sürü spor mağazası vardı ve kartuş da vardı ama ne yazık ki kartuşlar bütan kartuşlarıydı. orada tekrar sorup tarif aldık ve bu tarif üzerine gerçekten çok düzgün bir dağcılık mağazası olan “magelani”yi bulduk. coleman’ın 500 gramlık en büyük boy bütan propan kartuşlarından iki tane aldık ve toplam 50 Lari ödedik.

yazar alexander kazbegi heykeli

son eksiğimiz de tamamlandıktan sonra yine aynı taksi ile kazbegi dolmuşlarının kalktığı didube otogarına geçtik. gürcistan’da taksilerde hala taksimetre yok. bu yüzden gideceğiniz yeri söyleyip taksici ile pazarlık etmeniz gerekiyor. biz de bu oradan oraya dolaşma neticesinde taksiye pazarlıkla 26 Lari ödedik. dolmuştaki hemen herkes turistti ve çoğu kocaman dağ çantaları ile gelmişti. (ama itiraf edeyim ki hiçbirisinin malzemesi bizimkiler kadar çok değildi.) tiflis’ten kazbegi’ye dolmuş kişi başı 10 Lari ama dolmuşçu çantaların büyüklüğü ve çokluğu nedeniyle dağcılardan ikişer Lari fazla istedi, sorun etmedik.

gürcistan askeri otoyolu'nda (georgian military highway) yaklaşık üç buçuk saatlik, sıkış tepiş bir yolculuğun ardından stepansminda’ya ulaştık. yolun son bölümü 2007 senesinden beri çok bozulmuş ama genel olarak epey rahat bir yolculuktu. araçtan iner inmez, kara giysilerinin içinde yaşlı teyzeler yolcuların çevresini sardı. hepsi evi için müşteri kapma telaşındaydı. biz, dağcıların sıkça kullandıkları vano sujashvili’nin evinde kalırız diye düşünüyorduk. hatta bu konuda vano ile yazışmıştık. ancak önce, 2007 yılında tanıştığımız ve bize her konuda yardımcı olan azeri manav kurban’ı bulup onun önerisini sormaya karar verdik. tesadüf eseri kurban yanımıza geldiğinde yanında başka türkler de vardı. gürcü – rus sınırına yakın bir noktada, bir türk müteahhitin aldığı baraj inşaatı işinde çalışan ercan ve arkadaşları bize kalınacak yer konusunda çok yardımcı oldular. epi topu bir gece kalacağımız yerden tek bir isteğimiz vardı: banyonun odanın içinde ya da çok yakınında olması. bunu bulasıya kadar beş ayrı pansiyon gezdik ve en sonunda “diana’s guesthouse” bizim ihtiyacımızı karşıladı.

2007'de kaldığımız stepansminda oteli

stepansminda’da ev pansiyonculuğu son beş yılda çok gelişmiş. yeni oteller de açılmış. özellikle ilia state university hem makul fiyatlı (gecelik kişi başı 40 Lari), hem de oldukça düzgün bir otel. ancak burada yer bulamadık. önceki gelişimizde kaldığımız, meydandaki stepansminda otel de çok düzgün (gecelik yemeksiz kişi başı 50 Lari). ama burada da yer bulamadık. diana’nın evi hem temiz, hem geniş, hem de banyolu idi. ücretsiz internet de kullandık ve yalnızca gecelik kişi başı 20 Lari ödedik. buna yemekler dahil değildi. zaten tüm yemeklerimizi türk işçiler ile birlikte, karavanadan yedik. sağolsunlar ercan ve yılmaz bize tüm ihtiyaçlarımız konusunda sonuna kadar yardımcı oldular.

kalma yerini de hallettikten sonra tekrar merkeze dönüp ertesi günün hazırlıklarına başladık: önce at ayarlamalıydık. okuduğumuz raporlardan köyden bethlemi hut** dağevine kadar çantaları at ile taşıtmak için 250 Lari (yaklaşık 270 TL) istendiğini öğrenmiştik. (bizim 2007 tırmanışında çantalarımızı gönderdiğimiz ara kampa kadar ise şu anda 150 Lari istiyorlar.) bu yüklü bir miktar ama biz bu sefer dağevine bir günde ulaşmayı planlıyorduk ve çantaları at ile göndermeden bunu kolay kolay yapamayacağımızı da çok iyi biliyorduk. kurban’dan yardım istedik. kurban’ın kendi atı yok ve fiyatları da bilmiyormuş. 250 Lari’yi duyunca çok şaşırdı. “burada bir atın fiyatı zaten 500 Lari. atı satın al, giderken satarsın” dedi ama bununla kim uğraşabilir ki? bir arkadaşı ile görüşüp 200 Lari’ye bir at ayarladı bizim için.

diana'nın pansiyonu

ayarlamak istediğimiz ikinci konu ise yerel rehberdi. bunu tiflis’teki ‘exploregeogia’ firmasına sorduk, yalnızca rehberlik için 700 EURO istediler. herşey içinde bir organizasyonda ise fiyat, kişi başı 1.250 EURO’ya çıkıyordu. kazbegi köyündeki ‘mountain travel agency’ firması ise rehber için 400 EURO istedi. bu rakamlar bizim bütçemizin çok üzerinde olduğu için rehber ayarlamaktan vazgeçtik. mountain travel agency’deki bayan ‘eğer tırmanış deneyiminiz var ise rehber bu dağda çok gerekli değil’ dedi ama 2007 senesinde bir türlü yolu doğrultamamış, hatta platoyu dahi bulamamış olduğumuz için bu sefer rehberle çıkmak istiyorduk. bayan ‘yukarıda rehberlerimiz var. yanınıza başka gruplardan da insanlar bulun ve hep birlikte bir rehber tutun’ deyince aklımıza yattı. birinci denemede değilse bile ‘yolu bulamamış olmamız nedeniyle birinci denemede başarısız olursak ikinci denemede rehber tutarız’ diye planladık.

son olarak da dağevinde oda ayarlamak istiyorduk. ama ne yazık ki mountain travel agency’deki bayanın yardımı ile bile ayarlama yapmak mümkün olmadı. bayan dağevinde 50 oda olduğunu söylemesine karşın mecburen çadırımızı da alacak ve ne olacağını yukarıda görecektik.

mountain travel agency’de coleman yakıt tüpü de satılıyormuş. (2007 yılında bu firma yoktu.) ama bizim 25 Lari’ye aldığımız tüpü 35 Lari’ye satıyordu. ayrıca havaalanında 100 USD karşılığında 164 Lari almıştık. stepansminda'da ise 150 Lari veriyorlar. yine de biz mecburiyetten meydandaki “shrona’s hotel”de 100 USD bozdurduk ve pazarlıkla 155 Lari aldık.

geriye yalnız çantalarımızı toplamak kalmıştı. havanın gök gürültülü ve yağışlı olması nedeniyle diana’nın evinin elektrikleri kesikti. saat 21.00 gibi jeneratörü devreye soktular. biz de son olarak elektrikli aletleri şarja takıp 21.30 gibi uyuduk.

*kazbegi köyü’nün adını değiştirip stepansminda yapmışlar artık. gerçi “kazbegi” adı halen daha yaygın bir biçimde kullanılıyor. ama internette, resmî sitelere bakıyorsanız stepansminda adının kullanıldığını görüyorsunuz. bir de köydeyken farkettim ki kazbegi diye yalnızca ‘aşağı mahalle’ye diyorlar. yukarı mahalleye ise ‘gergeti’ diyorlar. dolayısıyla ikisini birden kapsayacak bir ada geçiş yapmak istemiş olabilirler.

**adı değişen bir diğer şey de meteora dağevi olmuş. artık, özellikle internette, meteora dağevi’nin adı ‘bethlemi hut’ olarak geçiyor. bu değişiklikte 2008 yılında gürcistan ile rusya arasında yaşanan ve silahlı çatışmalara dahi neden olan krizin etkisi olduğunu düşünüyorum. zira dağ evi, eski bir rus meteoroloji istasyonu ve meteora demek eski işlevine atıf yapıyor. artık eski işlevini unutturmak istediklerini düşünüyorum. yine de elbette herkes meteora deyince anlıyor.

gürcistan - 1 / hazırlıklar

meltem’le 2012 yazında yeniden kazbek’i denemeye karar verdiğimizde daha 2011 bitmemişti. gerçi kazbek’i yeniden denemeye, ilk denemenin inişinde çoktan karar vermiştik. ama biz kesin bir tarih belirleyesiye kadar aradan 5 yıl geçip gitmişti bile.

kararı almamız çok kolay oldu: meltem ağrı dağı’na üç kez çıkmış, benim de bir kış çıkışım var. tırmanmayı istediğimiz diğer dağlar, pasaportla gidilecek yerlerde ama pasaportlarımızın süresi doldu. türklerin pasaportsuz olarak gidebildiği iki ülkeden KKTC’de hedeflediğimiz bir zirve yok. geriye elimizde bir gürcistan kaldı ve kazbek de hep aklımızın bir köşesinde duruyordu...

ilk kararı aldıktan sonra birkaç ay bu konu hakkında konuşmadık bile. ne konuşacaktık ki? ilk denemenin anıları, daha dün gibi aklımızda, yaptığımız hatalar gün gibi açıktaydı. sağda solda birlikte gitmeyi istediğimiz insanlara haber ettik. herkes çok istiyordu ama herkesin bir engeli vardı.

gidiş tarihi olarak, ilk denememizde “tırmanış için en uygun dönem” olduğunu öğrendiğimiz temmuz sonu/ağustos başı dönemini kafamızda belirlemiştik bile. uçak biletini ne kadar erken alırsak o kadar iyi olur diye düşünüyorduk ama ilk baktığımız dönemlerde gerek batum biletleri, gerekse tiflis biletleri çok pahalıydı. neyse ki şubat ayında pegasus’ta indirimli tiflis bileti yakaladık ve kişi başı gidiş- dönüş 229,-TL’den biletlerimizi aldık.

2007 ekibi bir arada

şubat sonunda spor salonuna yazıldık. sert geçen kışın etkilerini üzerimizden atmak için haftada en az üç gün yüzme hedefiyle yola çıktım. önceleri yarım saat yüzüyordum, sonra bunu bir saate kadar çıkardım. fırsat buldukça günlük antrenman süremi bir saatten iki saate çıkarıp bünyeyi kardiyo antrenmanları ile zorladım. haziran ortasından itibaren sabahları havuz ve akşamları da bisiklet ile dozu iyice arttırmıştım. yola çıkmadan beş gün öncesine kadar artan bir tempo ile kardiyo antrenmanlarımı sürdürdüm.

nisan ayından itibaren ayda en az bir kez dağa gitme hedefi koymuştum. ama şanssızlıklar daha hafif başlamaya zorladı. nisanda iki yürüyüş etkinliği yaptık. mayıs’ta da ancak kaynaklar kaya tırmanış şenliği’ne gidecek kadar zaman bulabildim. haziran ayında başarısız bir erciyes ve başarısız bir alaca denemesi yaptım. temmuz başında da kızılkaya’yı denedik, yine olmadı. buna rağmen temmuz başında yaptığımız bu tırmanış iki hafta sonra gideceğimiz kazbek tırmanışı için çok önemli bir antrenman oluşturdu. 2012’de hiç dağa gitmemiş olmasına karşın meltem’in dağdaki rahatlığı ve performansı, onca antrenman ve etkinlik yapmış olmama karşın benimkisine çok yakındı, sanki meltem dağda doğal ortamında gibiydi.

bakacak

uzun ve soğuk geçen kış boyunca yaklaşık altı kilo almış, yeniden yüz kiloya yaklaşmıştım. geçen sene meltem’le birlikte uyguladığımız diyetle tırmanışa iki hafta kala 88 kiloya düşme hedefi koydum. tırmanış öncesi bolca yiyip 90 kilo ile tırmanışa giderim diye düşünüyordum. elbette bu da pek tutmadı. ben nedense diyetle kilo veremiyorum. ne zaman yaptığım günlük sporun dozu artmaya başladı, o zaman kilo vermeye başladım. tırmanıştan önceki son haftaya kadar günde üç ana, iki ara öğün yemek yedim ve genellikle dengeli ama yağsız ve şekersiz beslenmeye çalıştım. tırmanıştan önceki son haftada ise karbonhidrat ağırlıklı olarak beslendim. iki öğlen makarna, iki öğlen de içinde yalnız kaşar bulunan kumpir yedim meselaJ gürcistan’a doğru yola çıktığımızda, kışın aldığım kiloları verip 92 kiloya düşmeyi zar zor başarabilmiştim.

malzeme olarak eksiğimiz ufak tefek şeylerdi, onları da gitmeden önceki son haftada tamamladık. kendi tırmanış ipimiz çok ağır olduğundan zirve dağcılık’tan hafif bir ip ve bir kazma ile bir gps aldık.

kafamı en çok kurcalayan şey ise tırmanış planlamasıydı. zaten önceki seferden farklı olarak bu sefer tırmanmak ve zirve yapmaktan başka birşey düşündüğüm yoktu. sürekli kafamda tırmanış planlaması yapıyor, sonra seçenekleri ve dağda karşılaşabileceğimiz olayları göz önünde bulundurarak farklı kurgular üzerinde çalışıyor ve değişiklikler yapıyordum. zirveye ulaşabilmek için iki deneme planlamıştım. “birincisinde bir aksilik olur da zirve yapamazsak dinlenip yeniden deneyelim” diye düşünüyordum. çünkü içten içe biliyordum ki, yine başarısız bir biçimde dönersem bir deneme daha olmayacaktı.

havaalanında çantalarla

beni en çok kaygılandıran ise buzul çatlaklarıydı. 2007 senesinde kazbek’i balayında, çiçeği burnunda evliyken denemiştik ve dikkatsiz bir anımızda meltem, göğüs hizasına kadar, üstü kapalı bir buzul çatlağına düşmüştü. ayakları boşlukta, kollarına kadar batmış bir halde çatlağın üzerinde sallanır durumda iken onu çekip çıkarmayı başardık ama hala kazbek’ten konuşurken, neredeyse ‘balayında dul kalıyor’ olduğum gerçeğini de acı bir tebessüm ile birbirimize hatırlatırız. ancak bu da bir deneyim idi ve her deneyim gibi bize bu tırmanışta yararı olacaktı.

gidiş günü gelip çattığında iki dağ çantası, iki sırt çantası ve bir hurç dolusu malzememiz vardı. bagaj hakkımız toplam 40 kg, uçak içi hakkımız ise toplam 16 kg. idi. neyse ki dağ malzemeleri hafif malzemeler, uçağın kargo bölümüne verilecek çantalar 41,5 kilo çekti. küçük bir değişiklik ile kargo için ekstra para ödemeden uçağa bindik.

elif’imin ilk kampı, ilk kaya etkinliği...

meltem ile uzun zamandır elif’in ilk kampı hakkında konuşuyorduk. meltem, ilk defa 3-4 yıl önceki karakaya tırmanış festivali’nde görmüş olduğu karakaya kamp yerini, bu iş için en uygun seçenek olarak belirlemişti. cuma akşamı kuzeninin düğünü için eskişehir’de olacağımız belli olunca cumartesi gecesi için elif’le karakaya’ya gitmeyi önerdi. ben zaten dünden razıyım.

onlar düğün için ayvalık’tan çarşamba günü yola düştü, ben de cuma öğlen istanbul’dan yola çıktım. cuma akşamı meltem’in eskişehir’de bulunma nedenini eda ettikten sonra, sıra benim eskişehir’de bulunma nedenime gelmişti sonunda. karakaya, eskişehir’den 71 km uzaklıkta ve arabayla varmak yaklaşık bir saat sürüyor. eskişehir’den ankara’ya giderken şeker piliç -4 tesisini gördüğünüzde kuzey’e dönüp karakaya köyü’ne kadar iki kilometre daha gidiyorsunuz. kaya ve köy yan yana.

karakaya’nın kamp yeri bir kavak koruluğu. araba ile ulaşılabiliyor. dümdüz olan bu alan çocukla kamp yapmak için gerçekten çok uygun ve kayalar da kamp yerinin dibinde. tek sorunu tuvaletlerin çok pis olması. su için de köydeki çeşmeye gitmek gerekiyor ama bu yaklaşık 15 dakikalık bir yürüyüş olduğundan çok da önemli değil.

elif gecenin yorgunluğu ile arabada uyurken vardık karakaya’ya. elif uyanıncaya kadar kampı attık. biz geldiğimizde karakaya’da yalnızca boğaziçi üniversitesi’nden ömer ve ali vardı. onlar da bir süre daha projelerini deneyip öğleden sonra ayrıldılar. böylece tüm kayalar ve kamp yeri bize kalmış oldu.

bu etkinlik meltem’le ikimizin bu seneki ilk kaya etkinliği olacaktı. ali ve ömer’e en kolay rotaları sorduk. bize kral yolu’nda, beş derecelik, boltlu, yan yana iki rotayı önerdiler. kampa çok yakındı, elif’in etrafta rahatça dolaşabileceği kadar güvenliydi ve en önemlisi biz daha zor bir rotayı tırmanabilecek durumda değildik. rehber kitaba göre çıktığımız rotalar 10 numaralı blokta, güneş ergüden tarafından açılmış, dörder boltlu, sadık amca ve sunset yellow rotalarıydı. önce ben lider girdim ve rotanın ekspreslerini taktım ama istasyona yaklaştığımda sürekli aşağıdan gelen “baba, bak ben nereye tırmandım” “baba, orada ne yapıyorsun?” “baba!” çağrıları dikkatimi dağıtmıştı ve burada bir çatlakta karşıt baskı uygulayarak çıkılması gereken bir bölüm vardı. dikkatim çok dağılınca riske girmedim ve indim. arkamdan meltem çıktı ve rotayı bitirdi. ondan sonra ben de...

ardından bir süre elif ile kayaların üzerlerinde gezindik. dksk’da eğitim aldığım dönemlerde ‘birinci adım’da (yani dört günlük kaya tırmanışına başlangıç eğitiminin ilk gününde) yarım gün kayaların üzerinde elimizi hiç kayaya değmeden sekmiştik. elif’le de bunu yaptık. kayadan kayaya atlamaca... bir kayadan diğerine atlayıp “bu kaya benim oldu” diye elif’e nispet yapınca elif de aynısını bana yapmaya başladı ve buradaki oyunumuz belli oldu. kayanın birisinin üzerine çıkan “bu kaya benim oldu” diye bağırıyordu. bu şekilde bir süre oynadıktan sonra meltem sunset yellow rotasına girdi ve ilk denemesinde tertemiz çıktı. ben de yukarıdan emniyetli bir biçimde hızla tırmanıp rotayı topladım ve kampa geri döndük.

güneş batarken asıl zor bölümün yaklaştığını biliyordum. elif uykusu gelince yatağını çok arıyor ve “baba ben eve gitmek istiyorum” demeye başlıyordu. elif’i arabasına bindirip ninni söyleyerek uyutmaya çalıştım ama olmadı. tam uyuyacak gibi olduğunda uyanıp eve gitmek için yalvarmaya başlıyordu. “bugünlük evimiz bu çadır olacak bi’tanem. yarın eve de gideceğiz” filan diye ikna çabalarımız sonuç vermedi. gece kamp yeri elif’in çığlıkları ve ağlamaları ile inledi. neyse ki saat 22.00 sularında meltem, elif’i oyalamak için gölge oyunu oynamayı akıl etti. çadırın içinde kafa lambası ışığı ile çadırın duvarlarına şekiller yapıp epey bir eğlendiler. bir süre sonra elif yorgunluktan sızdı. yeniden uyandığında sabah olmuştu.

gece elif’in şekilden şekile girmesi, sürekli olduğu yerde dönüp duruyor olması nedeniyle ben ve meltem için biraz zor geçti. ama elif’in sabah uyandığındaki neşesi bizim de keyfimizi yerine getirdi. daha kahvaltı etmeden “baba, şu kayaya tırmanalım mı?” demeye başlamıştı.

kahvaltıdan sonra meltem ile en düşük zorluklu rotaları araştırmaya devam ettik ama karakaya’da düşük zorluklu rotalar geleneksel tırmanış için ayrılmıştı. düşük zorluklu ve boltlu diğer rotalar ise elif ile birlikte tırmanmaya uygun değildi ve pazar sabahını kayaların arasında elif ile yürüyerek geçirdikten ve takılı kaya sektöre kadar gittikten sonra eskişehir’e geri dönmeye karar verdik. hepimizin önünde uzun bir dönüş yolu vardı.

elif, gece uykusunu tam alamamış olacak ki arabaya biner binmez yine sızdı. gözünü açtığında eskişehir’e varmış, elif’in ilk kamp etkinliğini ardımızda bırakmıştık.

elif’in günlüğü

herkes bebeğinin yaşantısını farklı biçimlerde kayıt altına alıyor. kimi fotoğraflarla, kimi video kayıtlarıyla, bense günlük tutuyorum. en iyi bildiğim biçimde, yani yazarak kayıt altına alıyorum. çoğu zaman blog yazmak yerine elif’in günlüğüne yazıyorum. bu sefer ikisini bir arada yazayım dedim.

elif, yaz başında anneannesi ve dedesiyle ayvalık badavut’a gitti. yazı orada geçirecek. 10 gün sonra meltem’in de tatili başladı ve o da badavut’a gitti. bense tırmanışlarımı iki haftada bir olacak biçimde planladım ve aradaki dönemler de (yani iki haftada bir) elif’i görmeye gidiyorum. bu da toplamda epey bir yolculuk yapmama neden oluyor ama şikayetçi değilim. elif’i de çok özlüyorum, dağlara da gitmek istiyorum. (şu anda tek istediğim daha çok dinlenme zamanımın olması.)

elif de beni çok özlüyor. arada telefonla konuşuyoruz. elif’e “elif! tatlı kuşum, merhaba!” deyince tiz bir kahkaha patlatıyor ve “anane bak! baba” diyor. daha telefonda konuşma işini tam çözemedi. bazen telefonun dialog olduğunun farkında olmadığından kendi kendisine konuşuyor; çoğunlukla telefonda ne söylediği anlaşılmıyor… yenilerde de ezbere konuşmaya başladı, dönüp dönüp aynı şeyi söylüyor; ya da sen sormamışsan bile ezberlediği şeye yanıt veriyor: “naber? napiyosun?” “iyiyim, sen nasılsın?” gibi.

badavut ayvalık’ın kahverengi tabela ile gösterilen yerlerinden birisi ama tam olarak neden kahverengi tabela olduğunu bilemiyorum. belki eski bir ören yeri filandır. zira badavut’un, muhteşem kumsalını saymazsak, şu anda kahverengi tabela olacak bir yanı yok. artık inşaat izni verilmiyor olmasına karşın son derece çarpık bir yapılaşma, yapılaşmaya kapatıldıktan sonra yapılmış dev bir arıtma tesisi, birkaç yıl önce yanıp kül olmuş ve şimdi yeniden eski haline getirilmeye çalışılan bir çam ormanı… geriye bir tek kumsalı kalmış. orada da hafta sonu adım atacak, denize girecek yer bulamıyorsunuz…

elif bayılıyor denize ve kumsala. badavut’un denizi çok soğuk olduğundan ilk doğduğu senenin yazında sokmamıştık. ikinci yazında ise çok kısa bir süre yadırgadı, o dönemi kumsalda oynayarak geçirdi. bu kısa sürenin sonrasında birilerine sarılmak suretiyle denize girmeye alıştı. bu büyük su kütlesinden korkuyordu (hala da korkuyor biraz) ama suyla oynamayı çok sevdiğinden geri de duramıyordu. denize gelir gelmez ilk yaptığı ayaklarını suya sokmak ve sonrasında da suyun kenarında oynamaktı. bu sene ise gelir gelmez ilk yaptığı kendisini suya atmak oldu. su soğukmuş, sıcakmış onun için bir önemi yok. buz gibi suya atlayıp “birazcik soğukmus” diyor. ben geldiğimde birlikte oyunlar oynuyoruz suda. annesi ayaklarını çırpmayı öğretmiş, onu gösteriyor bana. ama çoğunlukla denize gelir gelmez ikimiz birlikte hemen suya giriyoruz. derine gitmek yok, kolluk ve simit kullanmak yok, sudan çıkmak yok. ben varsam çoğunlukla kaydırmaca, havaya atıp suya düşürmece ve su sıçratmaca filan oynuyoruz. şişirilen şeylere hiç güveni yok. onları görünce arkasını dönüp kaçmaya ve çığlık atmaya başlıyor. ortada onlar yoksa çok güzel oynuyor…

sarımsaklı lunaparkı

badavut ile benim tanışıklığım çok eski. emekli balıkesir orman bölge müdür yardımcısı olan eniştem, teyzemler ve kuzenlerim ile buradaki orman kampına gelirdi, biz de onları görmeye gelirdik. badavut’un 20 sene öncesi ile bugünü arasında büyük fark olduğunu söyleyemeyeceğim. aynı çarpık yapılaşma. şimdi orman kampı özel bir işletmeye verilmiş. birçok devlet kurumunun da kampları burada: maliyeciler, mit… (ilginçtir, burada mit’e ayrılmış, gizli işler çevrilen çam ormanı ile kaplı çok güzel bir burun var…)

badavut’un içinde eğlenecek yer az, asıl eğlence sarımsaklı’da. yani badavut’tan araba ile 15 dakikalık bir mesafede. sahildeki cafe ve oteller yaz akşamlarında çeşit çeşit eğlence sunuyor. sarımsaklı’nın içerisinde çok geniş bir alana kurulmuş bir de köhne lunapark var. (birkaç yıl önce meltem ile gondoluna binmiştik, korkudan altıma kaçırıyordum neredeyse.) geçen elif ile birlikte ilk kez lunaparka gittik. bir türlü ‘lunapark’ diyemedi. çekmeköy’de evimizin yanında doğa parkı adında bir park var. elif oraya hep “duğa park” diyor. lunaparka da hep duğa park dedi. ikisini ayıramadı birbirinden çocuğum.

şeytan sofrasında güneşin batışı

lunaparkta ilk defa tren, helikopter gibi yerinde dönüp duran aletlere bindi. indiğinde sorunca hepsinde “beğendim” dedi. ama hepsinde ilk hareket ettiklerinde yüzünde büyük bir korku ifadesi belirmişti. en büyük korkuyu da benimle birlikte çarpışan otoya binince yaşadı. bize birisi tosladığında neredeyse yerinden uçuyordu. ama yine de inince “beğendim” dedi.

şeytan sofrası denilen tepe de badavut’a çok yakın. arabayla 10 dakikada gidilebiliyor. bütün ayvalık halkı ve ayvalık’a gelen tüm turistlerin en büyük zevki buradan güneşin batışını izlemek. bir sefer meltem ile güneşin battığı saatlerde gitme gafletinde bulunduk bir daha tövbe ettim. o ne kalabalık öyle... bırakın arabayı bırakacak yer bulmayı, adım atacak yer yoktu. hatta o kalabalıkta birisi manzara seyretmek için çıktığı duvarın üzerinde uçuruma düştü ve itfaiyenin yardımı ile hastaneye zar zor kaldırılabildi. ama adalar tarafından güneşin batışı gerçekten görülmeye değer... hayatta bir kez görmek gerekir gerçekten...

dedim ya badavut kumsalı çok kalabalık oluyor diye, bir sürü de çocuk oluyor. çocuklar her zaman olduğu gibi hemencecik kaynaşıveriyorlar. ama ilginç olan çocukların sürekli birbirlerinin oyuncakları ile oynuyor ve kendi oyuncaklarını kumsalda başıboş bırakıyor olmaları. elif gidiyor başkasının küreğini alıyor, oysa kendi küreği de var. ama gidip başkasınınki ile oynamayı tercih ediyor.

mutluköy'de at gezisi

badavut’tan kalkan tekne turu yok. sanıyorum denizin çok sığ olması ve teknelerin yanaşamaması nedeniyle yapılamıyor. badavut’ta iskele de yok. var olan birkaç kayık kumsala demirlemiş olarak duruyor. tekne turları, sarımsaklı ama asıl ayvalık’tan kalkıyor ve adalar tarafına doğru gidiyor. bu da keyifli bir etkinlik. ben iki kez yaptım. hatta bir seferinde bir dalış teknesi ile çıkmıştım. keyifliydi... özellikle adaların kimsesiz koylarında denize girmenin tadını anlatmak çok zor. meltem ve elif daha hiç tekne turuna katılmadılar, yakın bir zamanda birlikte de yapacağız.

elif’in badavut günleri uyku, yemek ve deniz ile geçiyor. sabah kahvaltının ardından 11.00’e kadar deniz. öğlen yemeği ve uyku. uyanınca ikindi kahvaltısı evde oyun. güneşin ferinin azaldığı saatlerde yine deniz. akşam yemeği ve uyku. döngü tamamen bu kadar. ben oraya gittiğimde ve istanbul’a dönmek zorunda olduğumu söylediğimde “baba, ben de evime gitmek istiyorum” diyor, çok içim burkuluyor. ben “ama bi’tanem istanbul’da denize giremezsin, eve kapanıp oturmak zorunda kalırsın. hem kim bakacak orada sana? ben işe gidiyorum.” deyince deniz sevdasına bir süre birşey demiyor. ta ki beni özleyinceye kadar. o zaman telefonda yine “baba, ben de evimize gitmek istiyorum.”

badavut’tan arabayla yaklaşık yarım saatlik mesafede “mutluköy” adında bir yer var. ne güzel bir adı var. burada da “nostalji cafe” adında epey bilindik bir restoran var. bilinmesi turların uğrak yeri olmasından ve televizyon programlarında da epey yer almış olmasından kaynaklanıyor. ama bu kadar tanınmış olması haybeye değil kesinlikle. içeride antik eserlerin, antikaların ve yöresel giysilerin sergilendiği bir müze ve hayvanat bahçesi var. bu sene birkaç tane yöresel mimariye uygun ve yöresel bir biçimde döşenmiş apart tipte kalacak oda da yapmışlar.

üç kişinin iki kişilik kahvaltı ile rahatlıkla doyabileceği bir yer burası. kahvaltıda özel tandır ekmeği, zeytin reçeli gibi özel lezzetler de var. dev, taş fırınlarında akşamları değişik yöresel yemekler yapıyorlar. elbette zeytinin merkezi olan bir bölge olduğundan zeytin yağı ve zeytin satışı da var.

buraya son iki senedir uğruyoruz. burada elif’in çok sevdiği iki şey var: çocuk parkı ve atlar. hayvanat bahçesinin yan tarafında at ile gezilen bir alan var. görevli eşliğinde burada elif’i ata bindiriyoruz. yemeğimizi de çocuk parkına yakın bir yerde yiyoruz ki elif yemek yemekten sıkılınca rahatlıkla çocuk parkına kaçabilsin ama gözümüzün önünden de ayrılmamış olsun.

badavut kumsalı. arkadaki yeşillik de istihbaratçıların kampı

hafta sonlarında çok kalabalık olan bu mekanda turlar ile gelenler genellikle ortada bulunan kule gibi yerde oturuyor. biz de çok kalabalık olduğunda ağaçların altındaki yerlere çekiliyoruz. buralarda ağaçlardan hamak ve salıncaklar sallandırmışlar ki elif’in bayıldığı bir başka şey de sallanmak zaten.

özetle ayvalık’a yolunuz düşerse burayı da ihmal etmeyin... ayvalık, yalnızca ayvalık tostu demek değil...

neye niyet, neye kısmet…

karasay zirveden kızılkaya

kazbek tırmanışı öncesi son dağ antrenmanı için yine adresimiz aladağlardı. (gerçi benim son dağ antrenmanımdı. meltem ile ışıl’ın ise ilk ve son dağ antremanlarıydı.)

çok ama çok uzun zamandır hafta sonu iki günlük etkinlikten daha uzun bir dağ etkinliği yapmamıştım. bu etkinliği 4 gün olarak planlamıştık ve bu benim önemsediğim bir değişiklikti. yine uzun zamandır birden çok zirve hedefiyle aladağlar’a gitmişliğim yoktu. ne de olsa hafta sonu dağcısıyız.

hedefimiz kızılkaya, karasay, eznevit (mümkün olursa emler) yapıp akşam pınarı’na geçmek ve alaca’yı tırmanmaktı. alaca tırmanışını iki hafta önceki şanssız etkinlikte elimden kaçırmış olduğum için istiyordum, ayrıca kamp yüküyle uzun yürüyüşler olacaktı ve bu da genel dayanıklılığım için iyi olacak diyordum. ama dağ bize başka bir program yapmıştı.

rahatsız ve uykusuz bir otobüs yolculuğu ile önce niğde’ye, sonra çukurbağ köyü’ne geldik. traktörcü mehmet şenol bizi yol çatısından aldı, evine götürdü. son hazırlıklarımızı yaptık ve traktör ile sokullu’ya hareket ettik. bir perşembe günü olduğundan etraf çok sakindi. çantalarımızı sırtlamadan önce sobek’in aşçısı veli ve orada bulunan gaziantepli dağcı arkadaşlar ile programlarımız üzerine konuştuk ve öğlen 12.00 sularında karayalak vadisi’ne hareket ettik. mehmet şenol, sağolsun, bizi anıt taşına kadar traktör ile yükseltti ve bu da bize 45 dakika kazandırdı.

hava kapalıydı ama kapının girişinde yediğimiz bir iki damla dışında yağış olmadı. tam tersine kapalı hava bize kamp yüküyle rahat bir yürüyüş olanağı sağladı. oysa yolda rast geldiğimiz üniversite öğrencilerinden kurulu üç kişilik ekibi püskürtmeyi başarmıştı. bizimle gelmeleri için epey dil döktük ama motivasyonları kırılmıştı bir kere…

kızılkaya'da yükseldiğimiz (büyük olasılıkla yanlış) kulvar

en son kızılkaya kış için geldiğimiz bu vadide, o tırmanışı anarak yükseldik. akşam saat 15.30 sularında dinlenme kayasına birkaç yüz metre kala turistik ekipler için hazırlanmış bir kamp yerinde kampı atma kararı aldık. meltem ve ışıl bir süredir dağda olmadıkları için çelikbuyduran’a kadar zorlanmamış oldular, ben de sırtlanmış olduğum ağır çantanın altında daha fazla ezilmemiş oldum. erciyes’te yaşadığım tükenmişlik durumuna dört günlük etkinliğin ilk gününde düşmek istemiyordum.

kamp yerimizde su yoktu. bu nedenle bir saatlik dinlenme üzerine tüm su taşınabilecek malzemeyi alıp çelikbuyduran’a doğru yükseldim. buradaki su kaynağını üç sene önceki emler tırmanışında kısa bir süreliğine görmüştüm ve o tırmanışta çok yorgun olduğumdan neye benzediği hatırımda kalmamıştı. iki hafta önce çok şanssız bir biçimde, tüm aramalarıma karşın akşam pınarı’ndaki suyu da bulamamış olduğum için biraz tedirgindim: “ya suyu bulamazsam?” yolda su sesi gelen her yeri eşeliyordum. ama geçide çıkmama çok az kala ‘çelikbuyduran çağlayanı’nı görünce endişemin yersiz olduğunu anladım. kaçırmama olanak yokmuş zaten. son derece sisli ve kapalı bir havada 15 kiloya yakın su ile kampa dönüp günü bitirdim.

gece hava serindi. meltem, hafif olmak için evdeki en ince uyku tulumuyla geldiğinden gece üşümüş ve pek uyumamıştı. bu yüzden yeterince dinlenemeden 06.10’da kızılkaya için yola koyulduk. ilk hedefimiz karasay-kızılkaya beline yükselmekti ki 07.45’te buraya ulaşmayı başarmıştık. ekip olarak yavaş ama tempolu bir yürüyüşümüz vardı. ama zaten sıkıntılı bölüm de buradan sonra başlıyordu. meltem daha önce kızılkaya’yı çıkmış olmasına karşın rotanın devamını hatırlamıyordu. istanbul’dan yücel’e telefon edip rota sorduk ve tarif ettiği gibi tırmanışın asıl bölümüne başladık: “önce 200-300 metre kadar yan geç sonra zirveye giden bir kulvar göreceksin, o kulvara gir ve yüksel.”

aynen böyle yaptık. önce yan geçtik, sonra kulvara girdik. kulvara girdiğimizde parmakkaya’ya benzeyen bir kaya göreceğimizi ve zirvenin de ucunu göreceğimizi söylemişti, aynen dediği gibi gördük. patikalar ve babalar da devam ediyordu, onları takip ettik. bütün prosedürlere aynen uyuyorduk. bazı bazı, çok inanılmaz yerlerde babalar ve ayak izleri görüyorduk ama bunların kış tırmanışları için olabileceğini düşünüyor ve bize en mantıklı gelen patikadan yükselmeyi sürdürüyorduk. kışın zorlukları farklı rotalar gerektirebilirdi.

ışıl çelikbuyduran çağlayanında...

sonunda parmakkaya’nın yanından geçtik. setli setli olan bölümleri de geçtik ve zirve sırtı olduğunu düşündüğümüz bele ulaştık. altimetre 3720 metreyi gösteriyordu. yücel’in söylemesine göre buradan yukarı doğru en yüksek noktaya devam edecektik ve orası zirveydi. ama bizim bulunduğumuz yerde iki tarafta iki yüksek nokta vardı?! yüzümüz karasay’a dönükken sağ tarafımızda olanın üzerinde bir baba vardı, ancak sol tarafımızdaki, üzerinde baba olandan daha yüksekti. bir anlam verememiştik. yüksek olan tarafa tırmandık ve yaklaşık 35 metre kadar doğumuzda kalmış olan zirveyi gördük!!! yanlış bir yere çıkmıştık. yücel’i yine cep telefonu ile aradık ve durumu anlattık, parmakkaya’nın sağından geçip zirveye gitmemiz gerekirken solundan geçip yanlış rotayı takip etmiştik ve ulaştığımız yerden zirveye geçiş yoktu. patikaları ve yücel’in talimatlarını aynen takip ettiğimi düşünüyordum, bir noktada yanılmışım. yanlışımızı düzeltmek için 400 metre kadar aşağı inip parmakkaya’nın altından yeniden tırmanmamız gerekiyordu. zira olası yan geçişlerin tümü boşluklu ve korkutucuydu. bulunduğumuz yerdeki babaların ve bizi buraya getiren patikaların ne için olduklarına bir türlü anlam veremiyorduk, ama yapacak da bir şey yoktu. zirve’de değildik.

irtifa kaybetmeden zirveye ulaşmak için yaptığımız yan geçiş denemelerinin verdiği korku, yorgunluk ve zirve ile neredeyse aynı yükseklikte ve çok az bir mesafede olmamıza karşın ulaşamamanın verdiği motivasyon kaybı ile aşağı inme kararı aldık. yalnızca meltem 400 metre indikten sonra yeniden denemek istiyordu (meltem’in bu seneki ilk tırmanışında bu kadar motive olması, aklimatizasyonunun bu kadar yerinde olması çok takdire şayandı). ama o kadar inip yeniden 3700 metreye yükselmek bana çok zor geliyordu. her şeye karşın yorgunluğun dikkatimizi dağıtacağını ve tehlikeli yerler geçmemiz gerektiğini göz önünde bulundurarak geri dönme kararı aldık. hepimiz oldukça üzgündük. 3700 metrenin üstüne çıkmış ama zirveye ulaşamamıştık.

karasay-kızılkaya beline döndük, biraz dinlendik. kendime ve ekibe bunun bir antrenman tırmanışı olduğunu ve önemli olanın zirve değil 3700 metreyi görmüş olmak olduğunu hatırlatıp duruyordum. ışıl, ulaşmış olduğumuz yerden tatminkardı. elbette zirvede olmayı tercih ederdi ama sıkı bir tırmanışı başarıyla yaptığımızı düşünüyordu. meltem ise daha önce çıkmış olduğu için çıkamamış olmayı önemsememişti.

bulunduğumuz yerden 20 dakikada karasay’a çıktık. amaç günü zirvesiz kapatmamaktı. karasay zirvede kaldığımız yaklaşık 40 dakika süre içinde herkesin yorgunluğu ağır basmaya başladı. öğlen güneşi altında kendimizi kızılkaya’da epey hırpalamış üstüne üstlük onca çabanın sonunda eli boş dönmüştük. karasay’dan sonra kimsenin eznevit’e devam etme hevesi kalmamıştı.

karasay’dan sonra yorgun argın kampımıza döndük. saat 15.30 olmuştu ve tamamen tükenmiştik, sıcak çadırlarda dinlenmeye çekildik. herkes düş kırıklığını birbirine yüklüyordu: ben meltem’in rotayı nasıl hatırlayamadığına anlam veremiyordum. meltem neden yeniden devam etmedik diye bana kızıyordu. ışıl ise çıkış boyunca onu dinlemeyip kendi bildiğimizi okumuş olmamızdan dem vuruyordu.

ekibimiz emler zirvesinde

günün yorgunluğu ile yarının planı olan karasay-kızılkaya belinden kampı aşırma planını yeniden değerlendirip artık yapmayı istemediğimize kanaat getirdik. meğersem bütün motivasyonumu kızılkaya’yı çıkacağım üzerine kurmuşum, çıkamayınca hiçbir şey yapasım kalmadı.

akşam yorgunluk açlığa baskın gelmişti, biz meltem ile yemek bile yemeden uyumaya karar verdik. zaten iştahımız hiç yoktu. ama ışıl düş kırıklığını farklı bir motivasyona çevirdi ve hepimiz için unutulmaz, kavurmalı bir makarna yaptı. çok iştahsız olmamıza karşın hepimizin büyük bir istekle yumulduğu kavurmalı makarna tüm gücümüzü tazeledi. yatarken ışıl ertesi günün planını sorunca tereddütsüz “emler’e gidiyoruz, sayende yeniden enerji ile doldum” yanıtını verdim, makarna olmasaydı emler’den bile çoktan vazgeçmiştim.

gece meltem ile uyku tulumlarını değiştik. bendeki görece kalın uyku tulumunu meltem’e verdim ve onun ince tulumunu ben aldım. ama şansıma hava ilk geceki kadar soğuk değildi. hepimiz yaklaşık 12 saat dinlendikten sonra kahvaltıya ve hazırlıklara başladık. kampı terk ettiğimizde saat çoktan 09.00 olmuştu.

önce çelikbuyduran’a çıktık ve çağlayanda tazelendik. esin handal oradaydı, bizim hemen ardımızdan kızılkaya’ya çıkmışlar. ‘oralarda karşılaşsaydık, belki birlikte yeniden tırmanmak için güç bulurduk’ diye düşünmeden edemedik. onlar da karasay ve eznevit’e çıkacaklardı. bir süre sohbetin ardından tırmanışa devam ettik. çelikbuyduran’da dipsiz göl’deki kamplarından gelen avusturyalı bisikletçiler vardı. biz zirveye giderken arkamızda olan bu grup bisikletlerini bir kenara bırakıp büyük bir süratle, bizden önce emler’in zirvesine ulaştı. hepimiz bisikletçilerin kondüsyonundan etkilenmiştik.

kamptan itibaren toplam 3,5 saatte emler zirveye çıktık. yalnızca, yürüyerek çıkılan zirveleri sevmeyen (buna karşılık kızılkaya, verçenik gibi kaya etapları olan zirvelere bayılan) meltem çok zor çıkmıştı zirveye (oysa ki kızılkaya denemesinde koşuyordu neredeyse)… zirvede uzunca bir süre dinlendik ve inişe geçtik.

itoturumunun rotasına bakmaya gidiyoruz...

kampa döndüğümüzde öğleden sonranın ilk saatleriydi. hava çok sıcaktı. sıcak çadırlarda dinlenmeye çalışıp boşa enerjimizi tüketeceğimize kampı toplayıp sokullu kamp yerine inişe geçmeyi tercih ettik. hızlı bir inişle akşam saatlerinde sokullu kamp yerine varmıştık. kamp yeri bıraktığımızdan çok farklıydı, çok kalabalıklaşmıştı. tırmanış için gelmiş gruplarla merhabalaşıp biz de kampımızı kurduk, yeniden.

akşam kamp yeri çok gürültülü olmasına karşın saat 20.30 sularında uyuduk. peck kulvarına girecek olan doruk dağcılık ekibinin kamp yerinden ayrılırken çıkardığı gürültüler nedeniyle uyuyamadığım saat 23.30 ve 00.00 arası dışında gece sorunsuz uyudum.

sabah 08.00 sularında uyandığımızda hala iştahsızdık. uyduruktan bir kahvaltı yapıp güneş kamp yerine gelmeden itoturumu’nun rotasına bakmak üzere yürüyüşe çıktık. iki buçuk saatlik bir keşif yürüyüşünün ardından rotanın fotoğraflarını çekip geri döndük. kampa döndüğümüzde sobek’in kıl çadırının altı tırmanışını yarım bırakmış ya da kampçı kalmış insanlar ile doluydu. sobek’in aşçısı veli’nin demlediği çay eşliğinde mehmet şenol’un getirdiği kirazları yedik ve tırmanıştan dönenleri karşıladık, muhabbet ettik. artık kampımızı toplama ve iniş vakti gelmişti bizim için. mehmet şenol’un evinde yediğimiz gözlemenin ardından iki buçuk aracı ile çukurbağ’dan ayrıldık.

öğleden sonrayı niğde öğretmenevi’nin bahçesinde anıl ve volkan ile okey oynayarak geçirdik; akşam yemeği için kebap patlattıktan sonra istanbul’a dönme vakti gelmişti.

bahtsız bedevi...

bu yıl tırmanıştan yana şanssız başlamıştım, şanssız bir biçimde devam ediyorum. her fırsatta dağa gidiyorum, ama hep bir aksilik oluyor.

zirve dağcılık'ın haziran ayı dağ otobüsü ile aladağlar'a gitmeye karar vermiştim. zirve dağcılık, alaca'yı deneyecekti. daha önceden bir kez yine zirve'den arkadaşlarımla denediğimiz ama zirveye yaklaşık bir saatlik mesafede, meltem ile birlikte dönüş kararı aldığımız alaca'yı bir kez daha denemek istiyordum.

15 haziran cuma akşamı, kadıköy'de kendimizi uzun bir bekleyişe hazırlamış künefe yiyorduk. bu sefer araç (ilk defa) tam saatinde geldi. bu iyi bir başlangıç diye umutlanmıştım.

sevincim kısa sürdü. daha yeni yeni uyuklamaya başlamıştım ki gebze çıkışında aracımız durdu, sonra uyumuşum. bir ara uyandım, baktım araç duruyor. yine uyudum, uyandım yine aynı yerde duruyoruz. ne olduğunu anlamaya çalışırken beş aracın birbirine girdiği büyük bir kaza yüzünden yolun tamamen tıkandığını öğrendim. araçlardan ikisi yanmıştı ve tümü büyük araçlardı. tek bir şerit dahi ilerlemiyordu, insanlar araçlarından inmiş yol kenarında yürüyor, sigara içiyordu. uyumaktan başka yapacak birşey yoktu. aracımız tam dört buçuk saat aynı noktada bekledi. sabaha karşı yeniden uyandığımda neyse ki hareket etmiştik.

planlarımın böyle aksaması beni huzursuz eder. kendi kendime, 'öğlen güneşi altında yürümek zorunda kalmayacağımı' hatırlatarak sakinleşmeye çalıştım.

bu sefer araç ankara çevre yolunda ani bir dönüş yapıp şehir merkezine giren bir girişe yöneldi. daha ne olduğunu anlamadan cumartesi sabahının işe gidiş trafiği içinde kilitlenip kaldık. ankara'yı çok iyi bilen bir arkadaşın yardımı ile yolu yeniden doğrulttuk ama bu haliyle bile bir saatimiz heba oldu. sonradan öğrendik ki arkadaşlar aracın sürücüsünün yanlış yola saptığını düşünmüş ve buradan girip yolu kısaltmak istemişler. ama trafiği hesaba katmamışlar.

bu badireyi de atlatıp konya - adana yoluna çıktığımızda artık sorun olmaz diye düşünüyordum ama iki sefer mola vermemiz gerekti, biri yemek, diğeri alışveriş molasıydı. yaklaşık 40 dakika da böyle gitti.

sonra zirve dağcılık'ın niğde'ye giderken kestirme olması için kullandığı bor yolunun girişini sürücüye yanlış göstermiş olmaları nedeniyle yaklaşık 15 dakika kaybettik.

bütün bunlar olurken ben de sakin kalmaya çalışıyordum. sonuçta bu benim için bir antrenman tırmanışıydı. ağaçlı tesislerinde yediğim pek de kayda değer olmayan köfte yemeğine, bağdat caddesi'nde lüks bir restorantta ödeyeceğim bir fiyatı vermiş olmayı dahi içime sindirmeye çalıştım (ama pek sindiremedim, bir daha ağaçlı'da birşey yemem). önemli olan tek şeyin dağda olmak, verimli bir antrenman yapmak ve şanslıysam zirveye ulaşmak olduğunu kendime hatırlatıp durdum.

en sonunda öğlenden sonra 14.30 sularında (sevgili dostum uğur'un deyişiyle "türkiye'nin chamonix'si") çukurbağ'a vardık. son hazırlıkları yaptığımız sırada dağın üzerinde hava kapalıydı, yağmur bulutları vardı. hava raporları yağmur vermediği için çok önemsememeye çalıştım ancak bizim traktörlere bindiğimiz saatlerde çukurbağ'a da ilk damlalar düşmeye başlamıştı. traktörde ıslanmayalım diye bize kalın bir naylon verdiler, yağış biraz hızlanınca bu toz toprak içindeki torbanın altına saklandık. (acaba bu torbayı diğer zamanlarda hangi iş için kullanıyorlardı???) içinde bulunduğumuz durumu mutlu bir tek espri ile özetledi: "bir de ormanın sonunda bizi bir kutup ayısı bekliyorsa tamam olacak. çünkü bir tek o eksik kaldı."

istanbul'dan yola çıktığımızdan beri 19 saat geçmişti ve biz çantaları sırtlayıp yürüyecek duruma ancak gelebilmiştik. yorgunluktan ve oturmaktan mahvolmuş bir halde yürüyüşe başladık. neyse ki yağmur yağışı sürmedi ve yürümeye başlamış olmak da epey iyi geldi.

saat 18.30'da kocadölek kamp yerine ulaşmış ve çadırlarımızı kurmuştuk. kocadölek'te su yoktu. su için akşampınarı'na çıkmak gerekiyordu. ama yorgunluk nedeniyle hale'yle bir durum değerlendirmesi yapıp elde olan suyla yemek yapmaya karar verdik. geriye de birer litre kadar suyumuz kalıyordu. "tırmanış sırasında yanından geçeceğimiz akşampınarı'ndan suyumuzu alırız" diye düşündük.

yemeğimizi yediğimiz sırada günün son ışıkları ufukta yitiyordu, saat 20.00 olmuştu. ömer tırmanışın 00.30'da başlayacağını duyurdu. bir saat de hazırlıklar için erken kalksak geriye uyuyup dinlenmek için yaklaşık üç saatimiz kalıyordu. bu sürenin bu kadar uzun bir otobüs yolculuğunun ardından dinlenmek için yetersiz olduğunu bile bile uykuya daldım.

gece 23.30'da saatim çaldığında tam üç saat deliksiz uyumuştum. hale'yle hazırlandık. kendimi iyi hissediyordum. yatarak uyumak iyi gelmişti, görece dinlenmiştim. ancak gökte ay yoktu ve etraf çok karanlıktı. o karanlıkta akşampınarı'nı ve su kaynağını bulamadım. çok az suyumuz vardı ve hale dönmeye karar verdi. büyük ihtimalle pek dinlenemediği için devam etmek istemedi. bense şansımı avcıbeli geçidine kadar zorlamak istiyordum ve devam ettim. gerçekten de şansım bu konuda yaver gitti. bir saat sonra bir su kaynağına denk geldik ve çantamdaki suyun tamamını içip yeniden bir buçuk litre kadar su doldurdum.

su stresini aşmış olmanın sevinci ile saat 04.00'e kadar tempolu yürüdüm. ancak ekip oldukça uyumsuzdu. önde beş kişilik bir grup görece hızlı tırmanıyor, artçı ve onun önündeki 3 kişi ise epey geriden geliyordu. ekibi ikiye bölmek gerekiyordu. ama ömer bunu tercih etmedi, arkadan gelenleri bekleye bekleye avcıbeli geçidine doğru yükselmeyi sürdürdü.

bir noktada ömer patikayı kaçırdı. yaklaşık 50 metre aşağı inip oradan tekrar yükselinmesi gerektiğini düşünüyordu. çünkü yürüdüğü yönde etap dikleşmişti. yukarıdan geçebilir miyiz diye benim bakmamı rica etti, ben de yaklaşık bir 100 metre kadar yükselip yola baktım. her ne kadar taş babalar ve krampon izleri görüyorduysam da burası ekip için uygun bir geçiş yeri değildi ve onlara aşağıdan geçmelerini söyleyip kendim uzun bir yan geçişle avcıbeli geçidine bağlanmaya karar verdim.

bu kararla devam edince kara girmekten başka çarem kalmamıştı. böylece kazmamı çıkarıp batonlarımı çantama taktım. kramponları da taksam mı diye düşündüm ama kar çok sert olmadığı için kramponsuz geçmeye karar verdim. böylece yaklaşık 350 metre kadar iz aça aça yan geçiş yaptım. erciyes'te karda yaşadığım düşüş nedeniyle son derece dikkatli bir biçimde ve elde kazma ile, bildiğim bütün yürüyüş tekniklerini teker teker kullana kullana yan geçip yaklaşık bir saatlik bir ayrılıktan sonra yeniden ekip ile birleştim. ama irtifa kaybetmemek uğruna yaptığım bu yan geçiş, hem mental anlamda, hem de fiziken beni çok yordu. kimi yerlerde rastladığım bir iki adımlık buzlu bölümler kramponsuz geçme kararım nedeniyle kendime epey bir saydırmama neden oldu. bu yan geçişi çok daha az bir enerji harcayarak ve çok daha güvenli bir biçimde ayağımda kramponlarla geçebilirdim...

ekip ile buluştuğumda saat 05.40 olmuştu, tan yeri ağarmaya başlamıştı. daha avcıbeli geçidine bile varamamıştık. gerçi 15 dakikalık bir çaba ile kapıya çıkmış olacaktık ama ben artık yorulmuştum. daha da en az 3 saatlik yolumuz vardı. yorgunluğun ve ekibin uyumsuzluğunun benim tırmanışımı riskli hale getirdiğini düşünmeye başlamıştım. dönme kararı aldım. zaten azalmış olan suyum da güneşin yakıcı etkisi altında dönüşü çıkarmaya yetmeyecekti. en iyisi hala kendimi tüketmemişken dönmekti, son erciyes tırmanışındaki gibi olmak istemiyordum.

kramponları ayakkabısına uygun olmayan ve bu nedenle devam etmesine ömer'in izin vermediği alev ile birlikte hızla aşağı yöneldik. alev'in "daha çok var mı?" "ayaklarım çok acıyor" "kayıp mı olduk?" sızlanmaları arasında iki buçuk saatlik inişimizi tamamlayıp kampa salimen vardık. hava çok sıcaktı, çadırların içi kavruluyordu ve kampta kimse yoktu. ama yorgunluğum çok ağır bastığından çadırın her iki kapısını da sonuna kadar açıp biraz uyumaya çalıştım. ama okşar tırmanışından erkenden dönmüş, çevre gezileri yapmaktan sıkılmış sevgili dostum mutlu tam muhabbet havasındaydı. bir kayanın gölgesinde dedikodu, geyik ve muhabbetle zirveye giden ekibin dönüşünü bekledik.

saat 14.00 sularında zirve ekibinin ilk pes edenleri gelmeye başladı. yalnızca iki kişi zirve yapmış, diğerleri sırt hattına çıkmadan hemen önce tırmanışı bırakmışlardı. saat 14.30'a kadar aralıklarla tüm ekip kampa ulaştı. ancak inişe ilk geçmiş olan ve herkesten daha hızlı iniş yapmakta olan emir ortalarda yoktu. ilk gelenler emir'in en önde olduğunu söylüyorlardı ama onu en son avcıbeli geçidinden aşağı indikten sonra görmüşlerdi. herkes kampa ulaşmış ama hiç kimse emir'i görmemişti.

mutlu ve hüseyin hızla hazırlanıp yukarı hareket ettiler ama bir süre sonra eli boş döndüler. yukarıda gördükleri UDK ekibinin sağladığı iletişim desteği ile durumdan jandarmaya haber verildi. bu arada telefonun çektiği vali konağı'nda kamp atmış olan UDK ekibi telefon ile emir'i aradı ve emir'in kampı görmeden emli ormanından aşağı gittiğini öğrendik. hepimiz çok rahatlamıştık, ama bu olay da bize fazladan iki saat kaybettirmişti. saat 18.00'de önce traktör ile sonra da emir ile buluşup çukurbağ'a geri döndük.

neyse ki dönüş yolculuğunda başkaca bahtsız bir olay olmadı... sanıyorum katılan herkes için unutulmaz bir etkinlik olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır... tam bir bahtsız bedevi etkinliği...

10.06.2012 dünya çevre günü...

sevgili dostum balaban bir tarihlerde "bir süre motora bindikten sonra bisiklete binince rampalarda gaz veresim geliyor" demişti. bendeyse tam tersi oluyor, bisiklete binip motora binince aynı kıvraklıkla kullanabileceğimi sanıyorum.

pazar günü "dünya çevre günü kıtalararası bisiklet gezisi" vardı. ılgaz iptal olunca cumartesi yürüdük, pazar da yine bisikletle köprüden geçelim dedik. köprüden geçmek her zaman olduğu gibi çok eğlenceliydi ama öncekinden çok farklı bir organizasyon vardı.

öncelikle buluşma yeri taksim meydanıydı ve müthiş bir trafik vardı. gerçi bizim için iyi oldu, cumartesi gününün yorgunluğuyla biraz geç uyandık ve taksim'e kadar arabayla geldik ama bir hayli gürültülü ve kalabalıktı. avrasya boğaz geçişimizden çok daha kalabalık bir etkinlikti. avrasya'da yıldız parkında çimenlere yayılmış keyifli keyifli organizasyon saatini beklemiştik. burada elif'i oyalamak epey zor oldu.

katılımcı profili de çok farklıydı. avrasya'ya katılanlar biraz daha yarışçı havasında, biraz daha iddialıydı. burada ise daha bir halk organizasyonu havası vardı, daha bir geziye benzer bir ortam vardı... avrasya'da bizim gibi çocuğuyla gelmiş bir-iki kişi vardı. buradaysa sarıhan ailesi dahil birçok aile bizim gibi çocuklarıyla gelmişti. etkinliğe başlamadan elif'le birçoğuna gidip 'merhaba' deme şansımız oldu...

taksim meydanı

ancak en büyük sıkıntıyı sanıyorum bitiş yeri olan harem'de çektik. yüzlerce bisikletli sıcağın altında, bir otoparka sıkışmış halde, pek de anlaşılmayan konuşmalar dinledi ve çekiliş bekledi. oysa avrasya'da caddebostan sahilinde bitmişti etkinlik ve yine çimenlerin üzerine yayılmış, organizasyon komitesinin verdiği su ve sandviç eşliğinde dinlenmiştik.

parkur bisikletçilerin yıldız yokuşunu çıkmaması için mecidiyeköy'den geçirilmişti. yolu uzatan bu farklılık beni çok rahatsız etmedi ama yıldız yokuşunu da rahatlıkla çıkardım, sorun etmezdim.

özetle bence avrasya'nın organizasyonu daha iyiydi.

bisikletçiler ise muhteşemdi, ikinci defadır tüm istanbul'a bisikletlere yer açılmasını istediklerini haykırdılar her fırsatta. bu sırada trafiğe kapatılmış yollarda geçmemizi bekleyen istanbullular bize ne kadar hak verdiler bilemiyoruz ama biz talebimizi ortaya koyduk...

bu sefer elif'in uyumasına izin vermedik ve bu sefer köprüde bol bol fotoğraf da çektirdik. gerçi elif sürekli boğazı seyrettiği için köprüdeyken yüzünü çekmek çok zor oldu ama birkaç fotoda zoru başardık...

her ne kadar ben bisikletlere trafikte yer açılmasını ve tüm modern şehirlerde olduğu gibi şehir içinde bisiklete binmeyi çok istiyorsam da istanbul'un pis havasında ve saygısız sürücülerinin arasında bisiklete binmek uzun süre bir hayal diye düşünmeden edemiyorum....

boğaz köprüsü hatırası...